GEO kapsamını ne belirler: kalem kalem.

Bir GEO çalışmasının, yani bir sitenin yanıt motorlarında kaynak olarak anılmasının önkoşullarını kurma işinin kapsamını hazır bir paket değil, sitenin bugünkü teknik ve içerik durumu belirler. Kapsamı büyüten ya da küçülten sekiz kalem vardır: teknik zemin, şablon sayısı, dil sayısı, varlık mimarisi ve dış profiller, içeriğin alıntılanabilir yapısı, ölçüm kurulumu, düzeltmeyi kimin uyguladığı ve çalışmanın sürekliliği.

Bu sayfada tutar, süre ya da garanti yok ve bilerek yok. Hiçbir sağlayıcı bir yanıt motorunun sizi kaynak olarak göstereceğini ya da bir soruda hangi sırada anılacağınızı garanti edemez; yanıt motorları kaynaklarını kendi sistemleriyle seçer ve bu seçim zamanla değişir. Söz verilebilecek olan, önkoşulların kurulması ve sonucun dürüstçe ölçülmesidir. Aşağıdaki kalemler o önkoşulların kapsamını büyüten ve küçülten şeyleri tek tek açıyor; böylece elinizdeki teklifleri aynı dille okuyabilirsiniz.

GEO danışmanlığı işlerinde kapsamı sitenin bugünkü hâline göre yazılı teklifle belirliyoruz; hazır paket listesi yayınlamıyoruz. Aşağıdaki sorular, o teklifi hazırlarken sorduğumuz soruların kendisi. Web sitesinin kendisi için aynı mantığı web sitesi fiyatını ne belirler rehberinde kalem kalem anlattık.

GEO için özel bir dosya ya da işaretleme gerekir mi?

Google için hayır. Google’ın yapay zeka özellikleri üzerine belgesi, AI Overviews ya da AI Mode’da görünmek için ek bir gereksinim ya da özel bir optimizasyon olmadığını, yeni bir makine-okunur dosya, yapay zeka metin dosyası ya da işaretleme gerekmediğini açıkça yazıyor. Bir sayfanın bu özelliklerde destekleyici bağlantı olarak gösterilebilmesi için dizinde olması ve Google aramasında snippet’le gösterilmeye uygun olması gerekiyor; yani klasik aramanın temel koşulları.

Bu, kapsamın en önemli ayarıdır. «GEO paketi» adıyla sunulan özel dosyalar ya da etiketler Google tarafında tek başına bir şey değiştirmez. llms.txt de böyledir: bazı yapay zeka ajanları dosyayı okuyor, bazıları hiç istemiyor; Google böyle bir destek ilan etmedi. Bu yüzden llms.txt kapsamın küçük bir kalemidir ve bir garanti değildir; neden ve nasıl yazıldığı llms.txt ve robots.txt rehberinde. İşin ağırlığı taranabilir HTML’de, yapılandırılmış veride, varlık tutarlılığında ve içeriğin yapısındadır.

Sitenin teknik zemini kapsamı nasıl değiştirir?

Yanıt motorlarının çoğu kaynaklarını arama dizinlerinden seçtiği için GEO teknik SEO’nun yerine geçmez, onun üstüne biner. Sayfa taranamıyorsa, noindex taşıyorsa, kanonik adresi başka bir sayfayı gösteriyorsa ya da içeriği yalnız JavaScript çalıştıktan sonra beliriyorsa, alıntılanabilirlik üzerine yapılan iş zemine oturmaz. Yapay zeka tarayıcılarına robots.txt’in ne dediği ve sunucunun onlara gerçekte nasıl yanıt verdiği de aynı zeminin parçasıdır.

• Kapsamı büyütür → biriken teknik SEO borcu: tarama engelleri, dizine alınmayan sayfalar, dağınık kanonik adresler, yalnız tarayıcıda JavaScript’le oluşan içerik.
• Kapsamı küçültür → sağlam bir teknik zemin; o zaman yalnız GEO katmanı kurulur.

Teknik zemin sağlam değilse bunu denetimin ilk adımında söylemek ve önce onu düzeltmeyi önermek, GEO kapsamını şişirmekten daha dürüst bir yoldur. Zemin borcu ödenmeden kurulan şema ve pasaj yapısı, okunmayan bir sayfanın üstünde durur.

Sayfa sayısı mı, şablon sayısı mı?

Makine-okunur katmanın büyük kısmı şablon düzeyinde kurulur. Yüzlerce ürün sayfası aynı düzeni paylaşıyorsa yapılandırılmış veri bir kez tasarlanır, bir kez kodlanır ve bir kez sınanır; her biri farklı düzende elle kurulmuş sayfalar ise tek tek ele alınır. Bu yüzden şema ve teknik katman için belirleyici olan sayfa sayısı değil, farklı şablon sayısıdır.

İçerik tarafında hesap başka işler. Alıntılanabilirlik değerlendirmesi sayfa sayfa yapılır, ama sitenin bütün sayfaları için değil: müşterilerin gerçekten sorduğu sorulara cevap olmaya aday sayfalar için. Kapsamı belirleyen, o aday sayfaların sayısı ve bugünkü durumudur. Büyük bir sitede bile aday sayfa listesi kısa olabilir; küçük bir sitede ise cevabı hiç yazılmamış soruların listesi uzun olabilir.

Dil sayısı neden ayrı bir kalemdir?

Her dil kendi soru kümesini, kendi varlık bilgisini ve kendi yapılandırılmış verisini ister. Aynı soru farklı dillerde sorulduğunda yanıt motorları farklı kaynaklar seçebilir; bu yüzden ölçüm de her dil için ayrı kurulur. Dil sürümlerinin birbirine doğru bağlanması, şemadaki adların ve açıklamaların her dilde tutarlı olması ve dış profillerin hangi dilde konuştuğu, tek dilli bir sitede olmayan işlerdir. Dil sayısı arttıkça büyüyen şey metin değil, tutarlılığı korumanın yüküdür.

Varlık mimarisi bugün ne durumda?

Yanıt motorlarının bir markayı dağınık sayfalar olarak değil tek bir varlık olarak tanıması, sitenin kendisi hakkında söylediklerinin tutarlı olmasına bağlıdır: kurum adı, adres, kurucu, hizmetler ve bunların dış profillerle bağlanması. Şeması hiç olmayan bir site ile şeması dağınık bir site iki ayrı iştir; ikincisinde önce çelişkiler bulunur ve ayıklanır, sonra eksikler tamamlanır. Kavramın kendisi varlık mimarisi rehberinde.

Dış profiller kapsamın sık atlanan kısmıdır. İşletme profilleri, sosyal hesaplar ve sektör dizinlerindeki bilgiler sitedekiyle çelişiyorsa düzeltme sitenin dışında yapılır ve o hesaplara erişime bağlıdır. Hesaplar firmanın elindeyse iş kısalır; kimde olduğu bilinmiyorsa önce sahiplik sorusu çözülür.

İçerik alıntılanabilir biçimde mi yazılmış?

Yanıt motorları bir sayfanın tamamını değil, bir parçasını alır. O parçanın bağlamından koparıldığında da doğru kalması gerekir: tek başına anlaşılan bir ilk cümle, okurun gerçekten sorduğu biçimde yazılmış başlıklar ve açılır bir kutunun arkasına gizlenmemiş bir cevap. Bu yapının ayrıntısı alıntılanabilir pasaj rehberinde; bu sitenin rehber sayfalarında da girişin ilk cümlesinin tek başına doğru olması, yayın öncesi testte denetlenen bir kuraldır.

Kapsamı en çok değiştiren soru çoğu zaman şudur: mevcut içerik yeniden yapılandırılacak mı, yeni içerik mi yazılacak ve onu kim yazacak? Var olan metni soru-cevap düzenine çevirmek ile cevabı hiç yazılmamış soruların sayfalarını sıfırdan hazırlamak farklı iş yükleridir. İçeriği firmanın uzmanları mı yazacak, sağlayıcı mı hazırlayacak; bu satır teklifte yazılı değilse kapsam da belirsizdir.

Ölçüm nasıl kurulacak?

Ölçülmeyen bir GEO çalışması bir inanç beyanıdır. Ölçüm dört kalemden kurulur ve her birinin kapsamı ayrıdır:

• Sabit soru kümesi — müşterilerin gerçekten sorduğu ve her ölçümde aynı kalan sorular; kaç soru ve kaç dil olduğu kapsamı belirler.
• Motor motor gözlem — aynı soruların ChatGPT, Google AI Overviews ve Perplexity gibi motorlarda ayrı ayrı sorulup tarih, anılan kaynaklar ve bağlamla kaydedilmesi; yöntemi marka bahsi ölçümü rehberinde.
• Sunucu kayıtları — yapay zeka tarayıcılarının siteye gerçekten gelip gelmediğinin doğrudan kanıtı; kayda erişim barındırmaya ve araya giren hizmetlere bağlıdır, okunuşu yapay zeka tarayıcı logu rehberinde.
• Yapılandırılmış veri kapsamı — hangi şablonun hangi şemayı taşıdığı ve doğrulamadan geçip geçmediği.

Search Console burada tek başına yetmez: Google, yapay zeka özelliklerinde görünen sayfaların trafiğini performans raporunda ayrı bir satırda değil, «Web» arama türünün içinde gösteriyor. Bu yüzden motor motor gözlem ve sunucu kaydı ayrı birer kalemdir; ne sıklıkla tekrarlanacakları da kapsamın parçasıdır. Ölçülemeyen satır raporda «ölçülemedi» diye yazılır; tahmini bir metrikle doldurulmaz.

Düzeltmeyi kim uygulayacak?

Bir GEO denetimi bulgular listesiyle bitebilir ya da bulguların uygulanmasını da kapsayabilir. Fark büyüktür: şema, varlık bilgisi ve pasaj yapısı çoğu zaman şablon ve kaynak kod düzeyinde değişiklik ister. Denetimi yapan kişi düzeltmeyi kaynak kodda da yapabiliyorsa bulgu ile çözüm arasında ekip değişmez; erişim yoksa plan sitenin geliştiricisine devredilir ve uygulama onun takvimine bağlanır. İki yol da meşrudur, ama hangisinin seçildiği teklifte yazılı olmalıdır. Bu ayrımın genel hâli SEO ajansı mı, teknik uzman mı karşılaştırmasında.

Platform da burada bir değişkendir. İçerik yönetim sisteminin şablonuna ya da eklentilerine dokunmanın sınırları varsa bazı düzeltmeler mevcut sistemde yapılabilir, bazıları yapılamaz. Denetimin bunu madde madde ayırması gerekir: hangisi bugünkü sistemde mümkün, hangisi bir platform değişikliği bekliyor.

Tek seferlik bir iş mi, süreklilik mi?

GEO’nun bir kurulum kısmı ve bir izleme kısmı vardır. Kurulum, yani teknik zeminin onarılması, şemanın şablonlara işlenmesi, varlık bilgisinin tutarlı hâle getirilmesi ve aday sayfaların yeniden yapılandırılması, bir kez yapılır. İzleme ise süreklidir: yanıt motorları kaynak seçimini değiştirir, siteye yeni sayfalar eklenir, şema bakım ister. Tek bir gözlem hüküm vermeye yetmez; örüntü, aynı soruların düzenli tekrarından çıkar.

Süreklilik kapsamın ayrı bir satırıdır ve çoğu zaman en az konuşulanıdır. Kurulumdan sonra ölçümü kimin, ne sıklıkla tekrarlayacağı ve bulunan sapmayı kimin düzelteceği yazılı değilse, ilk emeğin değeri zamanla aşınır.

İki GEO teklifi nasıl karşılaştırılır?

Çoğu zaman iki teklif aynı işi fiyatlamıyordur. Birinde bir denetim raporu ve bir llms.txt dosyası vardır; diğerinde teknik zeminin onarımı, şablon düzeyinde şema, varlık mimarisi, içeriğin yeniden yapılandırılması, motor motor ölçüm ve uygulama. İkisi de «GEO» diye anılır. Karşılaştırmanın en güvenli yolu, şu satırları iki teklif için yan yana yazmaktır:

• Teknik zeminin durumu ve önce ödenecek SEO borcu
• Şablon sayısı ve yapılandırılmış verinin kurulacağı şablonlar
• Dil sayısı ve her dilin kendi soru kümesi
• Varlık mimarisi ve dış profiller
• Yeniden yapılandırılacak ya da yazılacak içerik ve yazarı
• Ölçüm: soru kümesi, motorlar, sunucu kaydı, sıklık
• Uygulamayı kimin yaptığı ve kaynak koda erişim
• Kurulumdan sonra ölçümün ve bakımın sürekliliği

Boş kalan satır, farkın nereden geldiğini gösterir. Bir teklif sıralama ya da alıntı garantisi veriyorsa, o da bir şey gösterir: garanti edilemeyecek bir sonucun satıldığını.

GEO’da satın alınabilecek bir alıntı yoktur; kurulabilecek önkoşullar ve ölçülebilecek bir iz vardır.

Markanızın ChatGPT, Google AI Overviews ve Perplexity’de nasıl anıldığını ölçmemizi isterseniz GEO danışmanlığı hangi soruda, hangi motorda kaynak gösterildiğinizi kaydeder ve önkoşulları kurar.