murattunalı.

Sözlük.

Web performansı, erişilebilirlik ve yanıt motoru terimleri — her terim tek cümlelik tanımla.

SAYFA
52
KÜME
06
KELİME
16.929
Erişilebilirlik 13 Yanıt motoru 10 Performans 10 Çok dillilik 10 Google’da görünmek 04 Site geçişi 05
Dört küme; her kümenin ortasında direk sayfa, çevresinde ona bağlı kollar. Dolu kareler, sayfasında çalışan bir araç bulunan kolları gösterir.
Hepsi52 Erişilebilirlik13 Yanıt motoru10 Performans10 Çok dillilik10 Google’da görünmek04 Site geçişi05

52/52 sayfa

Erişilebilirlik

  1. ARIA ARIA, HTML’in kendi başına ifade edemediği rol, durum ve özellik bilgilerini yardımcı teknolojilere bildirmek için kullanılan bir öznitelik kümesidir. Accessible Rich Internet Applications
  2. Bağıl parlaklık Bağıl parlaklık, bir rengin insan gözü tarafından algılanan aydınlığını 0 ile 1 arasında ifade eden değerdir ve kontrast oranı hesabının temelidir.
  3. Canlı bölge Canlı bölge, içeriği değiştiğinde ekran okuyucunun kullanıcıya haber vermesi gereken sayfa alanıdır.
  4. Ekran okuyucu Ekran okuyucu, ekrandaki içeriği sese ya da braille çıktısına çeviren ve kullanıcının klavyeyle gezinmesini sağlayan yardımcı teknolojidir.
  5. EN 301 549 EN 301 549, bilgi ve iletişim teknolojisi ürün ve hizmetlerinin erişilebilirlik gereksinimlerini ve bunların nasıl sınanacağını tanımlayan, CEN, CENELEC ve ETSI’nin birlikte yayımladığı Avrupa standardıdır. Accessibility requirements for ICT products and services
  6. Erişilebilir ad Erişilebilir ad, bir arayüz öğesinin yardımcı teknoloji tarafından okunan adıdır ve ekranda görünen metinden farklı olabilir.
  7. Erişilebilirlik ağacı Erişilebilirlik ağacı, tarayıcının bir sayfadan türettiği ve yardımcı teknolojilere sunduğu yapıdır; ekran okuyucunun gördüğü sayfa budur.
  8. Erişilebilirlik beyanı Erişilebilirlik beyanı, bir kurumun web sitesi ya da mobil uygulaması için esas aldığı erişilebilirlik standardını, uygunluk durumunu, erişilemeyen içeriği ve kullanıcının sorun bildirebileceği yolu kamuya açıkladığı metindir. Accessibility statement
  9. Erişilebilirlik overlay’i Erişilebilirlik overlay’i, bir web sitesine tek satırlık üçüncü taraf betikle eklenen ve sayfa yüklendikten sonra erişilebilirlik sorunlarını bir kullanıcı araç çubuğuyla ya da kodu otomatik onarmaya çalışarak örtmeyi amaçlayan yazılımdır. Accessibility overlay
  10. Odak tuzağı Odak tuzağı, klavye odağının bir bölgeye girip bir daha çıkamaması durumudur ve WCAG’in A seviyesinde açıkça yasaklanmıştır.
  11. Renk körlüğü Renk körlüğü, belirli renkleri birbirinden ayırt edememe durumudur ve dünya nüfusunun kayda değer bir bölümünü, özellikle erkekleri etkiler.
  12. Semantik HTML Semantik HTML, her öğenin görünüşü için değil anlamı için seçilmesidir — başlık için başlık öğesi, düğme için düğme öğesi, liste için liste öğesi.
  13. WCAG WCAG, W3C tarafından yayımlanan ve web içeriğinin erişilebilirliğini test edilebilir başarı ölçütleriyle tanımlayan uluslararası standarttır. Web Content Accessibility Guidelines

Yanıt motoru

  1. AEO AEO, içeriğin bir soruya doğrudan cevap veren birim olarak seçilmesini hedefleyen optimizasyon çalışmasıdır. Answer Engine Optimization
  2. AI Overviews AI Overviews, Google’ın arama sonuç sayfasının üstünde gösterdiği ve birden fazla kaynaktan sentezlenen yapay zeka özetidir.
  3. Alıntı Alıntı, bir yanıt motorunun ürettiği cevapta bir kaynağı anması ve genellikle ona bağlantı vermesidir. Citation
  4. GEO GEO, bir sitenin üretken yapay zeka sistemlerinin ürettiği yanıtlarda kaynak olarak seçilme olasılığını artırma çalışmasıdır. Generative Engine Optimization
  5. IndexNow IndexNow, bir sayfanın değiştiğini arama motorlarına anında bildiren açık bir protokoldür.
  6. JSON-LD JSON-LD, bir sayfanın anlamını makinelerin okuyabileceği biçimde bildiren ve sayfanın görünümünü hiç değiştirmeyen yapılandırılmış veri biçimidir. JavaScript Object Notation for Linked Data
  7. Marka bahsi Marka bahsi, bir markanın adının bağlantı verilmeden anılmasıdır ve yanıt motorları döneminde bağlantıdan bağımsız bir görünürlük sinyalidir.
  8. Tarama bütçesi Tarama bütçesi, bir arama motorunun belirli bir sürede bir siteden çekmeye ayırdığı istek sayısıdır.
  9. Varlık Varlık, arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir. Entity
  10. Yapılandırılmış veri Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini makinelerin anlayabileceği standart bir sözlükle etiketleyen ek katmandır.

Performans

  1. CLS CLS, sayfa yüklenirken ya da kullanılırken içeriğin beklenmedik biçimde kayma miktarını ölçer ve Google 0,1’in altını iyi sayar. Cumulative Layout Shift
  2. Core Web Vitals Core Web Vitals, Google’ın bir sayfanın gerçek kullanıcı deneyimini ölçmek için tanımladığı üç metriğin ortak adıdır.
  3. INP INP, bir kullanıcı etkileşiminden sonra sayfanın görsel yanıt vermesine kadar geçen süredir ve Google 200 milisaniyenin altını iyi sayar. Interaction to Next Paint
  4. Kritik render yolu Kritik render yolu, tarayıcının bir sayfayı ekrana çizebilmek için tamamlaması gereken minimum adımlar dizisidir.
  5. LCP LCP, bir sayfanın görünür alandaki en büyük içerik öğesinin boyanma süresidir ve Google 2,5 saniyenin altını iyi sayar. Largest Contentful Paint
  6. Önbellek başlığı Önbellek başlığı, bir kaynağın ne kadar süre saklanabileceğini ve nasıl doğrulanacağını tarayıcıya bildiren sunucu yanıt başlığıdır.
  7. Saha verisi Saha verisi, gerçek kullanıcıların gerçek cihazlarda ve gerçek ağlarda yaşadığı performans ölçümlerinin toplamıdır. Field data
  8. Sıkıştırma Sıkıştırma, metin tabanlı kaynakların sunucudan gönderilmeden önce küçültülmesi ve tarayıcıda açılmasıdır.
  9. TTFB TTFB, tarayıcının isteği göndermesiyle sunucudan ilk baytı alması arasında geçen süredir. Time to First Byte
  10. Yeniden akış Yeniden akış, bir değişiklik sonrası tarayıcının sayfadaki öğelerin konum ve boyutlarını baştan hesaplamasıdır. Reflow

Çok dillilik

  1. Çeviri belleği Çeviri belleği, daha önce çevrilmiş cümleleri saklayan ve aynı ya da benzer bir cümle tekrar geldiğinde öneren bir veritabanıdır.
  2. Dil etiketi Dil etiketi, bir metnin hangi dilde olduğunu makinelere bildiren standart kodlama biçimidir. BCP 47
  3. hreflang hreflang, bir sayfanın farklı dil ve bölge sürümlerini arama motorlarına bildiren işaretlemedir.
  4. Kanonik adres Kanonik adres, aynı ya da çok benzer içeriğe birden fazla adresten erişilebildiğinde hangisinin asıl sayfa olduğunu bildiren işaretlemedir.
  5. Metin genişlemesi Metin genişlemesi, aynı içeriğin farklı dillerde farklı uzunlukta olması ve düzenin buna göre esnemek zorunda kalmasıdır.
  6. Ülke alan adı Ülke alan adı, belirli bir ülkeye tahsis edilmiş iki harfli üst düzey alan adı uzantısıdır. ccTLD
  7. x-default x-default, hiçbir dil sürümü kullanıcının diline uymadığında gösterilecek varsayılan sayfayı bildiren özel bir hreflang değeridir.
  8. Yazı tipi alt kümesi Yazı tipi alt kümesi, bir yazı tipi dosyasının yalnız gereken karakterlerle yeniden üretilmiş hâlidir.
  9. Yerel ayar Yerel ayar, bir kullanıcının dilini ve bölgesini birlikte tanımlayan ve biçimlendirme kurallarını belirleyen ayardır. Locale
  10. Yerelleştirme Yerelleştirme, içeriği hedef pazarın kültürüne, alışkanlıklarına ve arama diline uyarlama işidir; çeviriden daha geniş bir çalışmadır. Localization

Google’da görünmek

  1. Dizin (arama dizini) Dizin, bir arama motorunun taradığı sayfalardan saklamaya karar verdiklerini tuttuğu ve arama sonuçlarını yalnız içinden seçtiği veritabanıdır; İngilizce kaynaklarda index olarak geçer.
  2. noindex noindex, bir sayfanın arama motoru dizinine alınmamasını isteyen ve sayfanın içindeki robots meta etiketiyle ya da sunucunun X-Robots-Tag yanıt başlığıyla verilen bir komuttur.
  3. Search Console Search Console, bir sitenin Google aramasındaki durumunu izlemeye, sorunlarını görmeye ve gidermeye yarayan, Google’ın ücretsiz sunduğu bir hizmettir.
  4. Site haritası (sitemap) Site haritası, bir sitedeki sayfaların adreslerini ve isteğe bağlı olarak son değişiklik tarihlerini arama motorlarına tek dosyada bildiren, çoğunlukla XML biçiminde yazılan bir dosyadır.

Site geçişi

  1. 301 yönlendirme 301 yönlendirme, bir adresin kalıcı olarak başka bir adrese taşındığını bildiren HTTP yanıtıdır; tarayıcı ziyaretçiyi yeni adrese götürür, arama motoru da yeni adresi asıl adres olarak öğrenir. HTTP 301 Moved Permanently
  2. 302 yönlendirme 302 yönlendirme, bir adresin içeriğinin geçici olarak başka bir adreste sunulduğunu ve eski adresin geçerliliğini koruduğunu bildiren HTTP yanıtıdır; ziyaretçi yeni adrese gider ama arama motoru eski adresi bırakmak için güçlü bir sebep almaz. HTTP 302 Found
  3. Soft 404 Soft 404, ziyaretçiye «sayfa bulunamadı» ya da boş bir içerik gösteren ama sunucudan hata kodu yerine 200 (başarılı) kodu dönen sayfadır; Google bu sayfaları hata sayfası olarak değerlendirir ve dizine eklemez.
  4. URL envanteri URL envanteri, bir sitenin arama motorlarının bildiği bütün adreslerinin — güncel sayfalar, adres varyantları ve eski adresler — tek bir listede toplanmış hâlidir; site yenileme ve taşımada yönlendirme haritası bu listeden çıkarılır.
  5. Yönlendirme zinciri Yönlendirme zinciri, bir adresin son adresine tek adımda değil, birden fazla yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; örneğin eski adres önce ara bir adrese, oradan da son adrese yönlendiriliyorsa iki adımlık bir zincir vardır.