Site hızı nasıl ölçülür, PageSpeed puanı neden her seferinde değişir.

Site hızı iki ayrı yoldan ölçülür: gerçek ziyaretçilerin son 28 günde yaşadığı değerlerle (saha verisi) ve tek bir benzetilmiş cihazda yapılan testle (laboratuvar ölçümü). PageSpeed Insights’ın 0–100 arası puanı laboratuvar testinden gelir ve ağ, cihaz ve ölçüm ortamı her koşumda biraz farklı olduğu için her seferinde değişir.

Aynı sayfayı birkaç dakika arayla iki kez test edip iki farklı puan görmek sık yaşanan bir şaşkınlıktır. Bu çoğu zaman sitenin değiştiği anlamına gelmez; ölçümün kendisi değişmiştir. Google’ın kendi belgeleri de puanın dalgalanmasının büyük kısmının ölçüm aracından değil ortamdan geldiğini söyler. Sağlıklı okuma, iki ölçüm yolunu birbirinden ayırmakla başlar.

Bu yazı ölçümü siteyi yaptıran tarafın gözünden anlatıyor: hangi araç neyi söyler, puana ne zaman güvenilir, ne zaman güvenilmez. İki yolun teknik farkını saha verisi ve laboratuvar ölçümü rehberinde ayrıntılı anlattık. Sitenizin hızını bizim ölçmemizi isterseniz yöntem site hızı optimizasyonu sayfasında.

PageSpeed Insights sonucu nasıl okunur?

PageSpeed Insights’a bir adres yazdığınızda sonuç iki katmanlı gelir. Üst katman gerçek Chrome kullanıcılarından toplanan veridir: PageSpeed’in belgesine göre önceki 28 günlük toplama dönemindeki LCP, INP ve CLS değerleri. Ölçüt web.dev’in tanımıyla ziyaretlerin yüzde 75’idir; LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye ve CLS 0,1 sınırının içindeyse sayfa Core Web Vitals’tan geçer. Search Console’un Core Web Vitals raporu da aynı gerçek kullanıcı verisine dayanır.

Alt katman laboratuvar testidir: PageSpeed sayfayı Lighthouse adlı araçla, tek bir benzetilmiş cihazda ve benzetilmiş bir ağda açar. Büyük renkli puan bu testin sonucudur. Lighthouse’un belgelediği 10. sürüm ağırlıklarında puanın yüzde 30’u toplam engelleme süresinden, yüzde 25’i LCP’den, yüzde 25’i düzen kaymasından, kalan yüzde 20’si ilk içerik boyaması ile hız endeksinden eşit olarak gelir. Yani puan, gerçek kullanıcı verisinin bir özeti değil, tek bir testin ağırlıklı karnesidir.

Sayfanın kendi saha verisi yoksa PageSpeed sitenin bütün sayfalarını kapsayan kaynak düzeyindeki veriye düşer; o da yetmezse üst katman hiç görünmez. Bu, sitenizin kötü olduğu anlamına gelmez; yalnız yeterli ziyaret toplanmadığı anlamına gelir.

PageSpeed puanı neden her seferinde değişiyor?

PageSpeed’in belgesi değişkenliğin başlıca kaynaklarını sayar: yerel ağın o anki durumu, ölçümü yapan makinenin donanımı ve aynı makinede kaynaklar için yarışan başka işler. Lighthouse’un belgesi listeye başkalarını ekler: sitede dönen A/B testleri ya da değişen reklamlar, internet trafiğinin yönlendirilmesindeki farklar, farklı güçteki test cihazları, sayfaya kod ekleyen tarayıcı uzantıları ve antivirüs yazılımları. Sunucunuzun o saniyedeki yükü de her koşumu biraz farklılaştırır.

Pratik sonuç: iki koşum arasındaki birkaç puanlık fark bir bilgi değil, gürültüdür. Bir değişikliğin işe yarayıp yaramadığını anlamak için aynı araçla, aynı saatte, aynı cihaz profiliyle birkaç koşum yapıp ortanca değere bakmak gerekir.

Lighthouse 87 dedi, gerçek Chrome 98: fark nereden geldi?

Bunu kendi sitemizde yaşadık. Laboratuvar puanımız 87’de takıldı; kendimize koyduğumuz eşik 88’di. Tek puanın nerede kaybolduğunu sitenin kodunda aradık ve bulamadık, çünkü kayıp sitede değildi. Lighthouse, Chrome’u kendi başlatıcısıyla açar ve bu başlatıcının varsayılan ayar listesinde Chrome’un bir özelliği kapatılır. O yapılandırmada sayfa hazır olduğu hâlde ilk kare ekrana geç sunuluyordu: canlı ana sayfada ilk boya 0,4 saniye yerine 2,3–2,5 saniyede geliyordu. Listeden yalnız o tek satırı çıkarıp başka hiçbir şeye dokunmadığımızda aynı sayfa 97–98 aldı; aracın varsayılanıyla 78–87 arasında gidip geliyordu. Aradaki fark sitede tek bir bayt değişmeden oluştu.

Hikâyenin ikinci yarısı da öğretici: ilk teşhisimiz yanlıştı. Önce suçlunun sayfalar arası geçiş efekti olduğunu sandık; hiç geçiş efekti olmayan asgari bir deneme sayfası da aynı biçimde tutulunca o okuma çürüdü. Bugün iki sayıyı birlikte raporluyoruz: bağlayıcı olan, ziyaretçinin kullandığı Chrome’a en yakın yapılandırmadaki ölçüm; aracın varsayılan sayısı ise «jüri görünümü» adıyla raporda kalıyor, çünkü bir müşteri ya da ödül jürisi büyük olasılıkla onu görecek. Deneyin tamamı ve tekrarlama adımları: Lighthouse neden 87 diyor, gerçek Chrome neden 98?

Ölçüm aracının açtığı tarayıcı, ziyaretçinin tarayıcısı değildir.

Tek bir test neden yetmez?

Çünkü tek koşum bir anı ölçer, dağılımı değil. Bu sitenin performans sözleşmesi laboratuvar puanını tek koşumla değil, en az beş koşumun ortancasıyla okur. 23 Eylül 2026’daki ölçümde ortanca performans puanı 99, toplam engelleme süresinin ortancası 21 milisaniye, laboratuvar düzen kayması 0 çıktı. Ortanca, tek bir şanslı ya da şanssız koşumun kararı belirlemesini engeller.

Kendi ölçümünüz için aynı kural işe yarar: bir değişiklikten önce ve sonra, aynı saat diliminde beşer koşum yapın, iki ortancayı karşılaştırın. Farklı günlerde alınmış iki tek koşumu karşılaştırmak, iki farklı hava durumunu karşılaştırmaktır.

Saha verisi neden 28 gün geriden gelir?

Gerçek kullanıcı verisi, Chrome’un kullanıcı deneyimi raporundan (CrUX) gelir ve web.dev’in anlattığı gibi son 28 günün dağılımını gösterir. Bugün yaptığınız bir düzeltme o pencereye her gün biraz daha fazla ağırlıkla girer; etkisi bir günde değil, haftalar içinde yavaş yavaş görünür. Search Console’da bir sorunu düzelttiğinizi bildirdiğinizde başlayan doğrulama da 28 günlük bir izleme dönemidir.

İkinci sınır trafik eşiğidir. Chrome’un yöntem belgesine göre bir sayfanın bu veride yer alması için herkese açık olması ve yeterli sayıda ziyaretçisi olması gerekir; eşiğin tam sayısı açıklanmıyor. Yeni ya da az ziyaret alan bir sitede saha verisi hiç oluşmayabilir. O durumda karar laboratuvar ölçümüyle ve sayfanıza eklenebilecek kendi gerçek kullanıcı ölçümünüzle verilir.

Search Console’daki Core Web Vitals raporu ne söyler?

Search Console aynı gerçek kullanıcı verisini sitenin tamamı için gösterir. Tek tek adresleri değil, benzer deneyim yaşatan sayfa gruplarını kötü, iyileştirme gereken ve iyi diye ayırır; bir grubun durumunu üç ölçüden en kötüsü belirler. Mobil ve masaüstü ayrı raporlanır. Bu rapor «hangi sayfa ailesinde, hangi ölçü, hangi cihazda kırık?» sorusunun cevabıdır; PageSpeed ise o ailedeki bir sayfanın nedenini gösterir.

Hızın aramadaki yerini de doğru tartmak gerekir. Google Search Central, Core Web Vitals’ın çekirdek sıralama sistemlerinin ödüllendirmek istediği şeyle uyumlu olduğunu yazar; aynı belgeler Google’ın sayfa deneyimi zayıf olsa bile en alakalı içeriği göstermeye çalıştığını da söyler. Hız, iyi içeriğin yerine geçmez; iyi içeriği okunur kılar.

Ölçerken en sık yapılan hatalar neler?

• Masaüstü puanına bakıp mobil sonucu atlamak — ziyaretçilerin önemli bir kısmı telefondan gelir ve telefonun işlemcisi daha yavaştır; ayrıntısı mobil performans farkı rehberinde.
• Tek koşumla karar vermek — birkaç puanlık fark gürültüdür, ortancaya bakın.
• Uzantıları yüklü bir tarayıcıda ya da yönetici oturumu açıkken ölçmek — ikisi de sayfaya ziyaretçinin görmediği yük ekler.
• Ana sayfanın puanını bütün siteye genellemek — ürün ve yazı sayfaları bambaşka sonuç verebilir.
• Puanı hedef yapmak — puan bir özet; asıl bakılacak olan hangi alt ölçünün kırık olduğudur.
• Düzeltmeden bir gün sonra saha verisinde iyileşme beklemek — pencere 28 gün.

Bir hız raporunda neleri sormalısınız?

Size bir hız raporu sunulduğunda, ister kendi ekibinizden ister dışarıdan, şu beş şeyin açıkça yazılı olup olmadığına bakın: sayıların saha verisinden mi laboratuvardan mı geldiği; laboratuvar sonucuysa kaç koşumun ortancası olduğu ve hangi cihaz profiliyle alındığı; hangi sayfaların ölçüldüğü; ölçümün tarihi; ve yavaşlığın nedeninin bir tarayıcı izine mi yoksa bir tahmine mi dayandığı. Bu beşinden biri eksikse sayı yanlış olmayabilir, ama tartışılamaz.

Ölçümü okuduktan sonraki adım nedeni bulmaktır. Yavaşlığın sık görülen sekiz nedenini ve her birinin nasıl anlaşılacağını siteniz neden yavaş açılıyor yazısında, WordPress’e özgü ayrımı ise WordPress site yavaş açılıyor yazısında topladık.