Renk körlüğü.
Renk körlüğü, belirli renkleri birbirinden ayırt edememe durumudur ve dünya nüfusunun kayda değer bir bölümünü, özellikle erkekleri etkiler.
Web tasarımı açısından renk körlüğünün pratik sonucu tek bir kuralda toplanır: renk asla tek başına bilgi taşımamalıdır. WCAG 1.4.1 «Rengin Kullanımı» ölçütü bunu A seviyesinde şart koşar — yani taban seviyede bir gereklilik.
Kuralın ihlal edildiği tipik yerler bellidir. Form alanının hatalı olduğunu yalnız kırmızı çerçeveyle bildirmek, zorunlu alanları yalnız renkle işaretlemek, grafikteki serileri yalnız renkle ayırmak, ve bir durumu yalnız yeşil-kırmızı ikilisiyle göstermek.
Çözüm rengi kaldırmak değildir; renge bir ikinci işaret eklemektir. Hata durumunda metin, zorunlu alanda bir yıldız ya da açık bir etiket, grafikte farklı çizgi biçimleri ya da doğrudan etiketleme, durum göstergesinde bir ikon. Renk bunların üstüne gelen bir vurgu katmanı olarak kalır ve tek başına hiçbir bilgi taşımaz.
- Kırmızı-yeşil ayrımı en yaygın etkilenen çifttir; başarı/hata göstergelerinde en riskli kombinasyon budur.
- Mavi-sarı ayrımı daha nadir etkilenir ama sıfır değildir.
- Tam renk körlüğü çok nadirdir; çoğu durumda renkler görülür ama belirli çiftler ayırt edilemez.
- Kontrast oranı renk körlüğünü çözmez — iki renk aynı parlaklıkta ve farklı tonlarda olabilir; kontrast düşük, ayrım imkânsızdır.
Son madde önemlidir çünkü kontrast ile renk ayrımını karıştırmak yaygındır. Yeterli kontrast, metnin okunabilmesini sağlar; renk körlüğü kuralı ise bilginin renk DIŞINDA da taşınmasını ister. İkisi ayrı ölçütlerdir ve biri diğerinin yerine geçmez.
Test etmenin kolay yolu, sayfayı gri tonlamaya çevirmektir. Tarayıcı geliştirici araçları bunu tek tıkla yapabilir. Gri tonlamada hâlâ anlaşılan bir arayüz, renk körlüğü açısından güvenlidir.
Bir başka sık kırılan yer, bağlantıların yalnız renkle işaretlenmesidir. Gövde metni içinde yalnızca rengiyle ayrılan bir bağlantı, renk körlüğü olan kullanıcı için görünmez hâle gelir. WCAG bunun için özel bir kural tanır: metin içi bağlantı yalnız renkle ayrılıyorsa, çevresindeki metne karşı en az 3:1 kontrast taşımalı ve odak ya da fareyle üzerine gelindiğinde ek bir işaret göstermelidir.
Pratikte en güvenli çözüm alt çizgidir. Gövde metni içindeki bağlantıların altını çizmek, hem renk körlüğü sorununu tamamen ortadan kaldırır hem de hiçbir ek ölçüm gerektirmez — ve okuyucunun bağlantıyı tanıması için en tanıdık işarettir.