AI Bakışı (AI Overviews) nedir, sitenizi nasıl etkiler?
AI Bakışı (AI Overviews), Google’ın arama sonuç sayfasının üstünde gösterdiği ve birden fazla kaynaktan sentezlenen yapay zeka özetidir.
Bir soru sorduğunuzda sonuçların üstünde beliren, birkaç paragraflık ve yanında kaynak bağlantıları taşıyan blok budur. Klasik on mavi bağlantının yerini almıyor — onların üstüne yerleşiyor ve ekranın büyük bölümünü kaplıyor. Kullanıcının klasik sonuçlara ulaşmak için aşağı kaydırması gerekiyor.
Google bu özelliği Türkçe arayüzde «AI Bakışı» adıyla gösteriyor ve Türkiye’de 18 Şubat 2026’dan beri kademeli olarak açıyor; İngilizce arayüzde ve sektör yazılarında adı AI Overviews. Bu rehberde ikisi aynı özelliktir.
Teknik olarak yeni bir dizin değil. Google’ın üretken özellikleri kendi arama dizininden besleniyor; özet, o dizindeki sayfalardan sentezleniyor. Yani ön koşul aynı: dizine girmeyen bir sayfa AI Bakışı’nda da görünemez.
Ne kadar yaygın
Sektör raporlarına göre AI Bakışı’nın kapsadığı sorgu oranı 2025 başından 2026’ya belirgin biçimde arttı ve artık sorguların yaklaşık yarısında görünüyor. Bu oran sorgu türüne göre çok değişiyor: bilgi arayan sorgularda çok yüksek, işlem ve gezinme amaçlı sorgularda çok düşük.
Bu ayrım pratikte önemlidir. Bir marka adını arayan kullanıcıya özet gösterilmez; «X nasıl yapılır» diye soran kullanıcıya neredeyse her zaman gösterilir. Yani AI Bakışı’nın etkisi, sitenizin hangi tür sorgulardan trafik aldığına doğrudan bağlıdır.
- Bilgi arayan sorgular — «nedir», «nasıl», «neden». Kapsama en yüksek; etki en büyük.
- Karşılaştırma sorguları — «X mi Y mi». Kapsama yüksek; özet genelde her iki tarafı da anlatır.
- İşlem sorguları — «satın al», «fiyat». Kapsama düşük; ticari sonuçlar korunur.
- Gezinme sorguları — marka adı, giriş sayfası. Kapsama çok düşük.
- Sağlık, finans ve hukuk — kapsama değişken; Google bu alanlarda daha temkinli davranıyor.
Tıklama üzerindeki etkisi
En çok tartışılan konu bu ve veriler iki yönlü bir tablo çiziyor. Bir yandan, AI Bakışı gösterilen sorgularda üst sıraların tıklama oranı belirgin biçimde düşüyor — kullanıcı cevabı zaten aldığı için tıklamıyor. Öte yandan, özetin İÇİNDE anılan sayfaların tıklama oranı, anılmayan rakiplerine göre yükseliyor.
İkisi birlikte şunu söylüyor: özet gösterilen bir sorguda kaybeden taraf, sıralaması iyi ama alıntılanmayan sayfadır. Kazanan taraf, alıntılanan sayfadır — sırası daha düşük olsa bile. Görünürlük yarışı, sıralama yarışından ayrıldı.
Kaybeden, sıralaması iyi ama alıntılanmayan sayfadır.
Bu, ölçüm alışkanlıklarını da değiştiriyor. Yalnız sıralamaya bakan bir rapor, özet gösterilen sorgularda ne olduğunu göremez: sıra aynı kalır, trafik düşer, sebep görünmez. Gösterim ve tıklama oranını birlikte izlemek, farkı ortaya çıkaran tek yoldur.
Kaynak seçimi nasıl işliyor
Google, özetteki kaynakların nasıl seçildiğine dair ayrıntılı bir formül yayımlamıyor. Ama gözlemlenen davranış ve şirketin kendi rehberliği birkaç şeyi işaret ediyor.
Birincisi, seçilen birim sayfa değil pasajdır. Özet birden fazla sayfadan birer bölüm alıp sentezler; dolayısıyla sayfanın tamamının konuyla ilgili olması gerekmez, bir bölümünün soruyu tam cevaplaması yeterlidir.
İkincisi, kendi içinde tam olan bölümler tercih ediliyor. Bir soruyu, dışarıdan bağlam gerektirmeden cevaplayan bir paragraf, aynı bilgiyi üç bölüme yaymış bir sayfadan daha kolay alıntılanıyor.
Üçüncüsü, birden fazla kaynağın hemfikir olduğu bilgi tercih ediliyor. Yalnız tek bir sitede geçen bir iddia, özete girmekte zorlanıyor. Bu, site dışı varlığın neden önemli olduğunun da açıklaması.
Dördüncüsü, Google’ın kendi ifadesiyle üretken özelliklerde görünmek için ayrı bir teknik yok — iyi SEO’nun kuralları geçerli. Yeni bir işaretleme, yeni bir etiket ya da özel bir kayıt yöntemi bulunmuyor.
Ne yapılabilir
Somut adımlar, kümenin diğer sayfalarında ayrıntılı ele alınıyor; burada özeti şu.
- Soruyu başlığa taşıyın — kullanıcının sorduğu soru bir başlık olarak sayfada geçsin, cevabı hemen altında dursun.
- Cevabı önden verin — bölümün ilk cümlesi soruyu tek başına cevaplasın; gerekçe ve ayrıntı sonra gelsin.
- Pasajları kendi içinde tam tutun — geri referans kullanmayın; alıntılandığında ayakta kalsın.
- Yapılandırılmış veri ekleyin — sık sorulan sorular ve nasıl-yapılır şemaları, sorulan soruyla eşleşmeyi kolaylaştırır.
- Tarihi ve yazarı görünür kılın — güncellik ve kimlik, güven tartısının iki kefesi.
- Dizine girdiğinden emin olun — arama konsolunda «taranıp dizine alınmadı» olarak duran bir sayfa hiçbir özette görünemez.
Son madde çoğu ekibin atladığı yerdir ve en ucuz kazançtır. Yanıt motoru optimizasyonuna başlamadan önce dizinleme durumunun temiz olması gerekir; taranıp reddedilmiş sayfalar için yapılacak ilk iş içerik kalitesidir, şema değil.
Ölçüm: etkiyi nasıl görürsünüz
Haziran 2026’dan beri Search Console’da üretken yapay zekâ için ayrı bir performans raporu var (31 Ağustos 2026’dan beri bütün sitelerde): bağlantılarınızın AI Bakışı ve AI Modu’nda kaç kez gösterildiğini sayfa, ülke, tarih ve cihaza göre veriyor. Ama yalnız gösterim sayıyor; tıklama ve sorgu yok, iki özellik de ayrılmıyor. Etkinin geri kalanı dolaylı okunuyor ve okumanın birkaç yolu var.
- Gösterim sabit, tıklama düşük — bir sorgu grubunda gösterim korunurken tıklama oranı belirgin biçimde düştüyse, o sorgularda özet gösteriliyor olabilir.
- Sıra sabit, trafik düşük — konumunuz değişmediği hâlde trafik azaldıysa, sebep sıralama değildir.
- Sorgu türüne göre ayrıştırın — bilgi arayan sorgular ile işlem sorgularını ayrı ayrı izleyin; etki birincisinde yoğunlaşır.
- Elle kontrol edin — hedef sorgularınızı gizli pencerede arayın ve özet çıkıp çıkmadığına, çıkıyorsa kimin anıldığına bakın.
Son madde en güvenilir olanıdır ve otomatikleştirilmesi zordur. Ayda bir kez, on beş hedef sorgu için elle yapılan bir tarama, hangi rakiplerin anıldığını ve hangi tür içeriğin seçildiğini gösterir — bu, herhangi bir araçtan daha öğreticidir.
AI Bakışı kapatılabilir mi?
Aramayı yapan kişi için hayır. Google’ın Türkçe yardım sayfası AI Bakışı’nı bilgi panelleri gibi temel bir arama özelliği sayıyor ve bu özelliklerin devre dışı bırakılamayacağını yazıyor. Yalnız bağlantıları görmek isteyen kişi, arama yaptıktan sonra «Web» filtresini seçebilir; bu filtre AI Bakışı gibi özellikler olmadan metin tabanlı bağlantıları gösterir. Search Labs’teki «Arama’da yapay zeka» ayarı ise yalnız deneme aşamasındaki özellikleri kapatır, AI Bakışı’nı değil.
Site sahibi için 31 Ağustos 2026’dan beri bir seçim var. Search Console’daki «Arama üretken yapay zeka kontrolü» (Ayarlar › Arama’da üretken yapay zeka) ile sitenizi AI Bakışı’ndan, AI Modu’ndan ve Discover’ın üretken yapay zekâ özelliklerinden çıkarabilirsiniz. Google’ın açıklamasına göre çıkarılan sitenin bağlantıları ve içeriği bu özelliklerde görünmez, içeriği yanıt üretmek için kullanılmaz ve site bu özelliklerden gösterim ya da trafik almaz. Ayar sıralamayı ve aramanın öteki bölümlerini etkilemez; model eğitimini de kapsamaz.
- Varsayılan — sitenin bağlantıları ve içeriği üretken yapay zekâ özelliklerine dahildir.
- Tamamen çıkmak — Search Console’daki kontrol. Bedeli, bu özelliklerden gelen bütün gösterim ve trafiktir.
- Kısmen sınırlamak — sayfa ya da bölüm düzeyinde nosnippet, data-nosnippet ve max-snippet; Google bunları sayfanızdan Arama’da gösterilen bilgiyi sınırlamanın yolu olarak anlatıyor.
- Eğitimi sınırlamak — robots.txt’te Google-Extended; Arama’daki görünürlüğü değiştirmez (yapay zeka tarayıcıları ve robots.txt).
Karar vermeden önce aynı ekrandaki rapora bakmak gerekir: üretken yapay zekâ performans raporu sitenizin bu özelliklerde kaç kez gösterildiğini sayfa sayfa verir. Bilgi içeriğiyle müşteri arayan bir site için çıkmak, henüz kalabalık olmayan bir görünürlük kanalından çıkmak demektir; içeriği ücretli olan ya da özetlenmesi işine zarar veren bir yayıncının hesabı farklıdır.
Panik gerekmiyor, uyum gerekiyor
AI Bakışı üzerine yazılanların çoğu felaket tonunda ve bu ton yanıltıcı. Kapsama arttı ama her sorguda değil; tıklama düştü ama her sayfa için değil; ve alıntılanan sayfalar için tablo tersine dönüyor.
Sağlıklı tepki, iki şeyi ayırmaktır. Bilgi arayan sorgulardan gelen trafiğin bir kısmı kalıcı olarak azalacak — bu, geri döndürülebilir bir durum değil ve kabul edilmesi gerekiyor. Buna karşılık, özet içinde anılmak yeni bir görünürlük kanalı ve o kanal henüz kalabalık değil.
Pratik strateji de buradan çıkıyor: bilgi içeriğini «tıklama getirsin» diye değil «alıntılansın ve marka anılsın» diye yazmak, ve dönüşüm beklentisini özetin kapsamadığı sorgu türlerine — işlem ve gezinme — taşımak. İkisi birlikte, kaybı sınırlayıp kazancı toplayan bir düzen kuruyor.
Markanızın ChatGPT, Google AI Overviews ve Perplexity’de nasıl anıldığını ölçmemizi isterseniz GEO danışmanlığı hangi soruda, hangi motorda kaynak gösterildiğinizi kaydeder ve önkoşulları kurar.
Nasıl kullanılır Makine okuması