murattunalı.
Okuma

Yıllardır güncellenmeyen web sitesi firmaya neye mal olur?

Yıllardır güncellenmeyen bir site, kendisi değişmediği hâlde dışarıdaki değişikliklerle bozulur: analiz verisi kesilir, telefonda açılmayan içerik Google’ın dizinine girmez, JavaScript’le çizilen metni yapay zekâ tarayıcılarının çoğu okuyamaz, sunucunun yazılımı güvenlik desteğinin dışına düşer ve tarayıcı ziyaretçiyi uyarır. Google yaşlı bir sayfayı yaşlı olduğu için düşürdüğünü söylemiyor; bedel, tarihi belli bu değişikliklerden geliyor.

Güncellenmeyen bir site firmaya neye mal olur?

Yedi yerden. Ölçüm: eski analiz etiketi 2023’ten beri veri toplamıyor ve ziyaretçinin ne yaptığı bilinmiyor. Görünürlük: telefonda açılmayan içerik dizine girmiyor. Yapay zekâ: JavaScript’le çizilen metni tarayıcıların çoğu okuyamıyor. Güvenlik: desteği biten yazılım yeni açıklar için yama almıyor. Ziyaretçinin ilk gördüğü: HTTPS’e yönlenmeyen adreste tarayıcı uyarısı. Doğruluk: eski adres, eski belge ya da kapanmış bir ürün yanıtlara taşınabiliyor. Güven: kırık bağlantı ve tarihi geçmiş bilgi, alıcının sitenin bakıldığına dair ilk ipucu.

Site değişmediği hâlde neden bozuluyor?

Çünkü sitenin yaşadığı ortam takvimle değişiyor ve her değişikliğin bir tarihi var. Aşağıdaki tablo son üç yılın ve önümüzdeki üç yılın bir siteyi doğrudan etkileyen değişikliklerini sıralıyor.

Bir siteyi dışarıdan etkileyen değişiklikler, 2023–2029
TarihNe değiştiGüncellenmeyen sitede sonucu
1 Temmuz 2023Universal Analytics standart mülkleri veri işlemeyi bıraktı; 2024’te arayüz kapandı, veriler silindiEski etiketle ölçülen sitede ziyaret verisi yok
5 Temmuz 2024Google kalan siteleri de yalnız telefon tarayıcısıyla taramaya başladıTelefonda erişilemeyen içerik dizine alınamıyor
1 Temmuz 2025Cloudflare izinsiz yapay zekâ tarayıcılarını engelleme seçeneğini sundurobots.txt’e sahibinin yazmadığı yapay zekâ kuralları eklenmiş olabilir
31 Aralık 2025PHP 8.1’in güvenlik desteği bitti (8.0 2023’te, 7.4 2022’de bitmişti)Bu sürümlerde koşan site yeni açıklar için yama almıyor
15 Mart 2026Bir SSL/TLS sertifikasının azami geçerliliği 200 güne indiElle yenilenen sertifika daha sık sona eriyor
22 Eylül 2026Chrome 154 masaüstünde HTTP sayfayı açmadan önce sormaya başladıHTTPS’e yönlenmeyen adreste ziyaretçi önce uyarı görüyor
31 Aralık 2026PHP 8.2’nin güvenlik desteği bitiyor8.2’de koşan site de desteksiz sürüme düşüyor
15 Mart 2027Azami sertifika geçerliliği 100 güne iniyorElle yenileme yılda en az dört kez
15 Mart 2029Azami sertifika geçerliliği 47 güne iniyorOtomatik yenileme olmadan sürdürülemez

Site değişmezken değişen takvim, 2023–2029

  1. 011 Temmuz 2023 · Universal Analytics veri işlemesinin sonu
  2. 025 Temmuz 2024 · bütün sitelerin yalnız telefon tarayıcısıyla taranması
  3. 031 Temmuz 2025 · Cloudflare’in yapay zekâ tarayıcısı engelleme seçeneği
  4. 0431 Aralık 2025 · PHP 8.1 güvenlik desteğinin son günü
  5. 0515 Mart 2026 · azami sertifika geçerliliği 200 gün
  6. 0622 Eylül 2026 · Chrome 154: HTTP sayfadan önce soru
  7. 0731 Aralık 2026 · PHP 8.2 güvenlik desteğinin son günü
  8. 0815 Mart 2027 · azami sertifika geçerliliği 100 gün
  9. 0915 Mart 2029 · azami sertifika geçerliliği 47 gün
Rehberin tablosundaki dokuz tarih, gün hassasiyetinde. Her birinin güncellenmeyen sitedeki sonucu tabloda.

Listenin en yakın adımı PHP 8.2: güvenlik desteği 31 Aralık 2026’da bitiyor. Sitenizin hangi PHP sürümünde koştuğunu barındırma panelinizden ya da geliştiricinizden öğrenin; 8.3 ve sonrası 2027 ve ötesine kadar destekleniyor.

Google’da görünürlük nasıl kaybolur?

Yaşla değil, erişimle. Google sayfaları yaşlı ya da bakımsız oldukları için düşürdüğünü hiçbir resmî kaynağında söylemiyor. Söylediği iki şey var: her sayfayı dizine almıyor ve tazelik bekleyen sorgularda daha yeni içerik öne çıkıyor. Search Console’un sayfa raporundaki «Keşfedildi – şu anda dizine eklenmedi» ve «Tarandı – şu anda dizine eklenmedi» satırları, Google’ın bulduğu ama dizine almadığı sayfaları gösteriyor; bakılacak ilk yer orası.

Eski sitelerde asıl kayıp telefonda. Google 5 Temmuz 2024’ten beri kalan siteleri de yalnız telefon tarayıcısıyla tarıyor ve telefonda hiç erişilemeyen içerik artık dizine alınamıyor. Masaüstünde açılan bir ürün tablosu telefonda gizleniyorsa ya da menü telefonda çalışmıyorsa, o içerik Google için yok.

Yapay zekâ yanıtlarında neden görünmez?

İki nedenle. Birincisi okuma: büyük yapay zekâ tarayıcılarının çoğu JavaScript çalıştırmıyor; dosyayı indiriyor ama işletmiyor, yani tarayıcıda çizilen metni göremiyor. Yalnız JavaScript’le gelen bir ürün listesi bu tarayıcılar için boş sayfa. İkincisi izin: OpenAI’nin arama tarayıcısı OAI-SearchBot engellenen bir site, ChatGPT’nin arama yanıtlarında gösterilmiyor; eğitim için tarayan GPTBot ayrı yönetiliyor.

İzni siz vermemiş de olabilirsiniz. Cloudflare 2025’ten beri yapay zekâ tarayıcılarını engelleme seçeneği sunuyor ve robots.txt’e kendi yönettiği bir bölüm ekleyebiliyor. Kendi ölçümümüzde, .tr uzantılı ilk 500 alan adında 7 Ekim ile 1 Kasım 2026 arasında robots.txt’te GPTBot’u açıkça engelleyen site sayısı 16’dan 24’e çıktı ve yeni engellerin çoğu Cloudflare’in yönettiği bölümdeydi. Ayrıntısı yapay zekâ botları ölçümünde.

İkisini de kendiniz sınayabilirsiniz. Tarayıcının ayarlarından JavaScript’i kapatıp ürün sayfanızı yeniden yükleyin: ürün adları ve teknik veriler hâlâ görünüyorsa tarayıcılar da okuyor. Sonra sitenizin adresinin sonuna /robots.txt yazın: «BEGIN Cloudflare Managed content» diye başlayan bir bölüm ya da sizin yazmadığınız GPTBot, ClaudeBot, OAI-SearchBot satırları varsa, kimin hangi kararı verdiğini barındırma ve Cloudflare hesabınızdan kontrol edin.

Eski sayfalar yanıta yanlış bilgi taşır mı?

Taşıyabilir, ama bunu ölçen bir çalışma marka siteleri için yok. En geniş ölçüm haber üzerine: Avrupa Yayın Birliği’nin BBC öncülüğünde 18 ülkeden 22 kamu yayıncısıyla yaptığı 2025 çalışması dört yapay zekâ asistanının 14 dilde 3.000’den fazla yanıtını inceledi; yanıtların %45’inde en az bir önemli sorun, %20’sinde eski bilgi ve uydurma ayrıntı dahil büyük doğruluk sorunu buldu. Bunu bir üreticinin sitesine taşımak bizim çıkarımımız: sitede kalan eski bir adres, süresi geçmiş bir belge ya da üretimden kalkmış bir ürün, okunduğu yerden bir yanıta girebilir. Bunu önlemenin yolu tarihi geçmiş bilgiyi sitede bırakmamak.

Güvenlik riski ne kadar?

Sunucu tarafında ölçülebilir bir pay var. W3Techs’in 10 Kasım 2026 verisinden bizim hesabımızla PHP kullanan sitelerin yaklaşık %46’sı güvenlik desteği bitmiş bir sürümde. PHP 8.2’nin desteği 31 Aralık 2026’da bittiğinde bu pay yaklaşık %64’e çıkacak. Desteksiz sürüm, o sürümde bulunan yeni açıkların yamalanmayacağı demek.

Uygulama tarafında risk eklentilerde toplanıyor: Patchstack’in 2026 raporuna göre WordPress ekosisteminde 2025’te bulunan 11.334 yeni açığın %91’i eklentilerde, ve açıkların %46’sı açıklandığı anda yamasızdı. Saldırıya uğrayan bir sitenin bedeli yalnız onarım değil: Google güvenlik sorunu olan sayfaları arama sonuçlarında uyarı etiketiyle ya da tarayıcıda tam sayfa uyarıyla gösterebiliyor.

Çekirdek tarafında tablo sanıldığından iyi. WordPress resmî olarak yalnız en son sürümü destekliyor, ama güvenlik düzeltmelerini 4.7’ye kadar bütün eski dallara da taşıyor. W3Techs verisinde WordPress sitelerinin yaklaşık üçte biri 7’den eski bir ana sürümde; hiç düzeltme almayan dallarda olanlar ise yaklaşık %0,7. Koşul şu: düzeltme yalnız o dalın son alt sürümü kuruluysa koruyor. Eski bir dal tek başına sorun değil; dalın içinde geride kalmak sorun.

Ziyaretçi neyi görür?

Önce adres çubuğunu. Chrome 154’ten beri masaüstünde, HTTPS’e yönlenmeyen bir HTTP adresi açılmadan önce ziyaretçiye soruluyor; daha önce bu ayarı değiştirmiş kullanıcının seçimi korunuyor. Sertifika ömrü kısaldıkça elle yenilenen bir sertifikanın süresinin dolması da sıklaşıyor; süresi dolan sertifikada tarayıcı sayfayı açmadan önce uyarı gösteriyor. Ayrıntısı «güvenli değil» uyarısı rehberinde.

Sonra sayfanın kendisini. Güvenilirlik araştırmalarında tasarımın görünümü, yazım hataları ve kırık bağlantılar güvenin ilk ipuçları arasında çıkıyor; bu çalışmalar tüketicilerle yapıldı ve en eskisi 2002 tarihli, ama 2019’da kalmış bir telif yılı ya da tarihi geçmiş bir duyuru, bir satın almacıya da sitenin bakılıp bakılmadığı hakkında ilk ipucunu veriyor.

Otuz dakikada kendi sitenizi nasıl denetlersiniz?

Aşağıdaki on iki kontrolün hiçbiri uzman aracı istemiyor; çoğu tarayıcıdan, biri Search Console’dan, biri barındırma panelinden yapılıyor.

  1. Adres çubuğuna sitenizin http:// adresini yazın: kalıcı olarak https:// adresine gidiyor mu?
  2. Sertifikanın bitiş tarihine bakın: kaç gün kaldı, yenileme otomatik mi?
  3. Sunucunun PHP sürümünü öğrenin: 8.3 ya da sonrası mı?
  4. İçerik yönetim sistemi kullanıyorsanız çekirdek, kendi dalının son sürümünde mi; eklentiler güncel mi?
  5. Sayfa kaynağında «UA-» ile başlayan eski analiz etiketi mi, «G-» ile başlayan yenisi mi var?
  6. Telefonda bütün menü, ürün tablosu ve belge kaydı açılıyor mu?
  7. robots.txt dosyanızda sizin yazmadığınız yapay zekâ kuralları var mı?
  8. JavaScript kapalıyken ürün ve belge metni görünüyor mu?
  9. Site haritasındaki en yeni güncelleme tarihi ne?
  10. Search Console’da «dizine eklenmedi» satırlarında kaç sayfa var?
  11. Sitede görünen en yeni tarih ve telif yılı ne?
  12. Adres, telefon, belge ve ürün bilgileri bugün doğru mu?

İlk sekiz kontrolün bir kısmını görünürlük denetimi aracı sizin yerinize yapıyor.

Onarmak mı, yenilemek mi?

Sorunun hangi katmanda olduğuna bakın. Sertifika, PHP sürümü, eklentiler, analiz etiketi ve robots.txt gibi sorunlar sunucu ve bakım katmanında; çoğu siteyi yeniden yapmadan onarılır. Telefonda açılmayan içerik, yalnız JavaScript’le çizilen metin ya da ürün ve belge bilgisinin şablona hiç sığmaması ise yapının sorunu; burada onarım çoğu zaman yenilemeden pahalıya gelir. Yenilemeye karar verirseniz eski adresleri yönlendirmeden yeni siteye geçmeyin: site yenilerken sıralamayı korumak rehberi adım adım anlatıyor.

Sorun hangi katmanda, yol ne?
SorunKatmanÇoğu zaman yol
Süresi dolan ya da elle yenilenen sertifikaSunucuOnarım: otomatik yenileme
HTTPS’e yönlenmeyen adresSunucuOnarım: kalıcı yönlendirme
Desteği biten PHP sürümüSunucuOnarım: sürüm yükseltme ve uyum testi
Güncel olmayan çekirdek ve eklentilerBakımOnarım: güncelleme, kullanılmayan eklentiyi kaldırma
Eski analiz etiketiBakımOnarım: yeni etiket ve teklif formu ölçümü
Telefonda açılmayan içerikYapıYenileme ya da kapsamlı onarım
Yalnız JavaScript’le çizilen metinYapıYenileme ya da sunucuda çizim
Ürün ve belge bilgisinin şablona sığmamasıYapıYenileme

On iki kontrolü sitenizde birlikte yapalım: hangisinin onarım, hangisinin yenileme istediğini ön incelemede yazalım.

Ücretsiz ön inceleme iste

Belgelerinizi alıcının doğrulayabileceği bir kayıt olarak gösteren bir site için B2B web sitesi belge sayfasını, ürün kapsamını ve teklif yolunu birlikte kurar ve ölçer.

SIK SORULAN SORULAR

Google eski siteleri cezalandırır mı?

Google sayfaları yaşlı ya da bakımsız oldukları için düşürdüğünü söylemiyor. Görünürlüğü düşüren, telefonda erişilemeyen içerik, tazelik bekleyen sorgularda daha yeni içeriğin öne çıkması ve dizine alınmayan sayfalar.

Sitemi güncellemek için yeniden mi yaptırmam gerekir?

Çoğu zaman hayır. Sertifika, sunucu yazılımı, eklentiler ve analiz etiketi siteyi yeniden yapmadan güncellenir. Yenileme, içerik telefonda açılmıyorsa ya da yapı bilginizi taşımıyorsa gerekir.

PHP sürümümü nasıl öğrenirim?

Barındırma panelinizin PHP ayarlarında yazar; panel yoksa geliştiricinize ya da barındırma firmanıza sorun. 31 Aralık 2026’dan sonra güvenlik desteği alan sürümler 8.3 ve sonrası.

KAYNAKLAR