Bir firmanın ISO belgesi gerçek mi? Dört adımda doğrulama.

Bir firmanın ISO belgesinin gerçek olduğunu dört adımda anlarsınız: belgeyi veren kuruluşun akredite olup olmadığına bakarsınız, belgeyi akredite belgelerin uluslararası veritabanında ararsınız, belgenin üzerindeki doğrulama karekodunu okutursunuz ve belgenin kapsamının ve tesisinin sizin alacağınız ürünle eşleştiğini kontrol edersiniz; dördü de telefon açmadan, herkese açık kayıtlarla yapılır.

ISO’nun kendi yardım sayfası da aynı yolu gösteriyor: akredite bir belgeyi doğrulamanın yolu ya veritabanında aramak ya da belgeyi veren kuruluşa veya onun akreditasyon kurumuna sormak. Aşağıdaki adımlar bunu alıcının masasında, telefon açmadan yapmanın sırası.

Bir ISO belgesinin gerçek olduğu nasıl anlaşılır?

Belgenin kendisine değil, belgeyi kimin, kimin denetiminde verdiğine bakılarak anlaşılır. ISO standardı yazar ama belge vermez; belgeyi bir belgelendirme kuruluşu verir, o kuruluşu da bir akreditasyon kurumu denetler. Gerçek bir belge bu zincirin her halkasında iz bırakır: kuruluş akreditasyon kurumunun listesinde, belge akredite belgelerin veritabanında, karekod akreditasyon kurumunun doğrulama ekranında görünür. Dört adımın her biri bu izlerden birini arar.

1. Belgeyi veren kuruluş akredite mi?
2. Belge uluslararası veritabanında kayıtlı mı?
3. Belgenin karekodu ne söylüyor?
4. Kapsam ve tesis sizin alacağınız ürünle eşleşiyor mu?

Bir belgeyi doğrulamanın dört adımı

1. 01Belgeyi veren kuruluş akredite mi?
2. 02Belge uluslararası veritabanında kayıtlı mı?
3. 03Belgenin karekodu ne söylüyor?
4. 04Kapsam ve tesis sizin alacağınız ürünle eşleşiyor mu?

Adım 1: Belgeyi veren kuruluş akredite mi?

Belgenin üzerindeki kuruluş adını ve varsa akreditasyon numarasını alın, akreditasyon kurumunun listesinde arayın. Türkiye’de bu liste TÜRKAK’ın ASİST sistemindeki akredite kuruluş araması; yabancı bir akreditasyon kurumu yazıyorsa o kurumun kendi listesi. Bazı üreticiler bu adımı kolaylaştırıyor: 10 Kasım 2026’da Fersan Tekstil’in sertifika sayfası belgeleri veren kuruluşların yanına akreditasyon kurumunu ve akreditasyon numarasını yazıyordu.

Adım 2: Belge CertSearch’te kayıtlı mı?

Akredite bir yönetim sistemi belgesi CertSearch’te kayıtlı olmalıdır. CertSearch, akredite belgelerin resmî uluslararası veritabanı: belgenin geçerliliğini, belgelendirme kuruluşunun akreditasyonunu ve akreditasyon kurumunun karşılıklı tanıma anlaşmasına imza atmış olduğunu birlikte gösteriyor. Kasım 2026 itibarıyla kayıtta yaklaşık 3,79 milyon belge var. Veritabanını kuran IAF 1 Ocak 2026’da faaliyetini durdurdu; yerini alan Global ACI, veritabanının mülkiyetini 26 Ekim 2026’da devraldı. Adres ve ad (IAF CertSearch) 10 Kasım 2026’da değişmemişti.

Kayıt bir kuralın sonucu: IAF MD 28’e göre akredite belgelendirme kuruluşları her belgenin unvanını, tesislerini, numarasını, standardını, kapsamını, düzenleme ve bitiş tarihini ve durumunu — aktif, askıda ya da geri çekilmiş — yüklüyor. Kayıtlar en az ayda bir güncelleniyor ve hatalar iki hafta içinde düzeltiliyor; sınırlı bir gizlilik istisnası da var. Bu yüzden yeni düzenlenmiş bir belgeyi bulamıyorsanız önce kuruluşa sorun; bulduğunuz kayıtta «askıda» ya da «geri çekilmiş» yazıyorsa belge o gün geçerli değildir.

Adı yanıltmasın: veritabanı hâlâ «IAF CertSearch» adıyla ve iafcertsearch.org adresinde, ama IAF 1 Ocak 2026’da faaliyetini durdurdu ve veritabanı Ekim 2026’da yerini alan Global ACI’ye devredildi. Kasım 2026 itibarıyla yaklaşık 3,79 milyon belge kayıtlı; tek belge aramak ücretsiz. Ayrıntısı Global ACI maddesinde.

Adım 3: TÜRKAK karekodu ne söyler?

Türkiye’de akredite bir kuruluşun düzenlediği yönetim sistemi belgesinde en az 20×20 mm’lik bir TÜRKAK doğrulama karekodu bulunur; okuttuğunuzda TÜRKAK’ın belge doğrulama ekranı belgenin kaydını açar. Karekodun yokluğu tek başına sahtelik demek değildir — belge başka bir ülkenin akreditasyonuyla verilmiş olabilir — ama karekod varsa ve doğrulama ekranı belgeyi tanımıyorsa, o belgeyi alıcı olarak kabul etmeden önce kuruluşa sormanız gerekir.

Adım 4: Kapsam ve tesis eşleşiyor mu?

Gerçek bir belge, sizin alacağınız ürünü kapsamıyorsa sizin için yanlış belgedir. Veritabanındaki ya da belgenin üzerindeki kapsam satırını okuyun: hangi faaliyet, hangi ürün grubu, hangi tesis. Çok tesisli bir firmada belge yalnız bir tesisi kapsayabilir; tekstilde bir kapsam sertifikası tesisin belgeli üretim yapabildiğini söyler ama sizin sevkiyatınızın belgeli olduğunu ancak işlem sertifikası söyler. Karcem’in sitesinde bu ikincisi için ayrı bir doğrulama sayfası var.

Kapsamın ne olduğu ve sitede nasıl yazılacağı sertifika kapsamı maddesinde; kuruluşun akreditasyonunun ne anlama geldiği akreditasyon maddesinde.

Ürün belgeleri nasıl doğrulanır?

Ürün ve program belgelerinin her biri kendi veritabanında doğrulanır; çoğu firma adıyla ya da belge numarasıyla aranıyor, birkaçı hesap istiyor. Aşağıdaki tablo bu kümenin ele aldığı başlıca belgeleri ve doğrulama yerlerini topluyor.

Akreditasyonsuz belge ne anlama gelir?

Akreditasyonsuz bir belge, belgelendirme kuruluşunun bağımsız bir akreditasyon kurumunca denetlenmediği anlamına gelir; sahte olduğu anlamına gelmez. Ama böyle bir belge akredite belgelerin veritabanında görünmez ve karşılıklı tanıma anlaşmalarının dışında kalır, yani ona güvenmenin tek dayanağı kuruluşun kendisidir. Alıcı olarak bunu kendi tedarik kurallarınıza göre değerlendirirsiniz; burada bir hüküm vermiyoruz. ISO’nun kendisinin belge vermediğini hatırlamak da yararlı: üzerinde ISO’nun verdiğini ima eden bir belge, akreditasyondan önce sorulması gereken soruyu doğurur.

Dürüst bir sitede bu ayrım saklanmaz. 10 Kasım 2026’da Fersan’ın sertifika sayfası, belgelerinden birinde akreditasyon markası basılı olmadığını ve sitede o alanı da boş bıraktığını açıkça yazıyordu. Alıcının sorusunu sormadan cevaplayan bir satır.

Üretici olarak doğrulamayı nasıl kolaylaştırırım?

Her belgenin kaydına numarasını, veren kuruluşu, akreditasyonunu ve doğrulama bağlantısını yazarak. Fersan’ın sertifika sayfası bunu bir SSS maddesine dönüştürmüştü: «size sormadan nasıl doğrulayabilirim?» sorusuna, hangi belgenin hangi portalda, hangi numarayla aranacağını yazarak cevap veriyordu. Belge kaydının bütün alanlarını sertifikalı üretici web sitesi rehberinde, işaretlerin kurallarını ISO, akreditasyon ve CE işaretleri rehberinde anlattık.

Nasıl sınarsınız: kendi sitenizdeki bir belgeyi seçin ve yukarıdaki dört adımı yalnız sitede yazanlarla yürüyün. Bir adımda sitenizden çıkıp e-postaya ya da telefona dönmek zorunda kalıyorsanız, eksik bilgi o adımdadır.

Buradaki bilgiler hukuki görüş değildir; güncel doğrulama yollarını belgelendirme kuruluşunuzdan ve ilgili programın resmî sitesinden doğrulayın.

Belgelerinizi alıcınızın doğrulayabileceği biçimde yayımlamak için sitenizin belge sayfasını birlikte kuralım.

İletişim formu →

Belgelerinizi alıcının doğrulayabileceği bir kayıt olarak gösteren bir site için B2B web sitesi belge sayfasını, ürün kapsamını ve teklif yolunu birlikte kurar ve ölçer.

SIK SORULAN SORULAR

CertSearch’te bulamadığım belge sahte midir?

Her zaman değil. Belge akredite değilse veritabanında hiç görünmez; yeni düzenlenmişse kayıt ayda bir güncellendiği için henüz görünmeyebilir; sınırlı bir gizlilik istisnası da var. Bulamadığınızda belgeyi veren kuruluşa sorun.

Karekod olmayan bir belge geçersiz midir?

Hayır. TÜRKAK karekodu Türkiye’de TÜRKAK’ın akredite ettiği yönetim sistemi kuruluşlarının belgelerinde bulunur; başka bir ülkenin akreditasyon kurumunun denetlediği kuruluşun belgesinde olmayabilir. O durumda doğrulamayı CertSearch’te ya da kuruluşun kendi sisteminde yaparsınız.

Belgenin geçerli olduğu, benim ürünümü kapsadığı anlamına gelir mi?

Gelmez. Belgenin kapsam satırını okuyun: hangi faaliyeti, hangi ürün grubunu ve hangi tesisi kapsadığı orada yazar. Tekstilde sevkiyatın belgeli olduğunu ancak o sevkiyat için düzenlenen işlem sertifikası gösterir.