Erişilebilir ad.
Erişilebilir ad, bir arayüz öğesinin yardımcı teknoloji tarafından okunan adıdır ve ekranda görünen metinden farklı olabilir.
Her etkileşimli öğenin bir erişilebilir adı olmalıdır; olmadığında ekran okuyucu yalnızca rolü söyler. Kullanıcı «düğme» duyar ve o düğmenin ne yaptığını öğrenemez. Bu, ikon taşıyan ama metin içermeyen düğmelerde en sık görülen kusurdur.
Ad birden fazla kaynaktan gelebilir ve tarayıcı bunları belirli bir öncelik sırasıyla değerlendirir. Kabaca: açıkça verilmiş bir ARIA etiketi, sonra bir başka öğeye yapılan ARIA atfı, sonra yerleşik etiket ilişkisi, sonra öğenin kendi metin içeriği, en sonda da alternatif metin ya da başlık özniteliği.
Bu öncelik sırası, en sık yapılan hatanın kaynağıdır: bir öğeye hem görünür bir metin hem de ARIA etiketi verildiğinde ARIA kazanır ve görünür metin sessizce kaybolur. Ekranda «Gönder» yazan bir düğme, ARIA etiketi «Formu ilet» ise ekran okuyucuda öyle okunur.
- Görünen metin ile okunan ad ayrıştığında sesli komut kullanan kullanıcı öğeyi çalıştıramaz — gördüğünü söyler, sistem tanımaz.
- WCAG 2.5.3 «Addaki Etiket» tam olarak bunu düzenler ve A seviyesindedir: erişilebilir ad, görünür etiketi İÇERMELİDİR.
- Başlık özniteliği son çaredir; dokunmatik cihazlarda hiç görünmez ve ad kaynağı olarak güvenilmez.
- Boş bir ARIA etiketi, öğeyi adsız bırakır — hiç etiket vermemekten kötüdür.
Pratik kural şudur: önce öğenin kendi metin içeriğiyle ad vermeyi deneyin; bu mümkün değilse — ikon düğmeler gibi — ARIA etiketi kullanın ve o etiketin, varsa görünen metinle başladığından emin olun.
Denetim yöntemi erişilebilirlik ağacına bakmaktır: her etkileşimli öğenin ağaçtaki adı okunur ve «bu ad öğenin ne yaptığını söylüyor mu» diye sorulur. Adsız ya da anlamsız adlı her öğe bir kusurdur.
Erişilebilir adın bir de kardeşi vardır: erişilebilir açıklama. Ad öğenin ne olduğunu söyler, açıklama ise ek bağlam taşır — bir form alanının biçim beklentisi ya da bir hata mesajı gibi. Ekran okuyucu önce adı, sonra rolü, sonra açıklamayı okur.
İkisinin karıştırılması yaygın bir kusur üretir: uzun bir yardım metnini ad olarak vermek. Kullanıcı öğeye her geldiğinde o uzun metni baştan dinler. Ad kısa ve ayırt edici olmalı; ayrıntı açıklamaya taşınmalıdır.