Türk üretici sitelerinin ne kadarı atıl? 2026 ölçümü.

Ne bulduk?

• Ulaşabildiğimiz 77 sitenin 55 tanesi http adresini kalıcı olarak https’e yönlendiriyordu (%71,4).
• 16 sitede 2023’ten beri veri toplamayan eski Google Analytics etiketi duruyordu.
• Sunucusu PHP sürümünü başlıkta söyleyen 16 sitenin 9 tanesi güvenlik desteği bitmiş bir sürümdeydi.
• Telif yılı iki yıl ya da daha eski olan site 25; telif yılı hiç yazmayan 30.
• Site haritasında bu yıla ait bir güncelleme tarihi taşıyan site 23; hiç tarih taşımayan 49.

Hangi sinyalleri, nasıl saydık?

Örneklem, sertifika sayfalarını ve hızı ölçtüğümüz aynı ölçümün örneklemi: dört ildeki ihracatçı üreticilerden kendi sitesi olan 81 site, ölçüm günü 10 Kasım 2026. Her siteye en çok altı bağlantı açtık ve yalnız dışarıdan görülebilen sinyalleri saydık. Sekiz sinyal:

1. http adresi kalıcı olarak https’e yönlenmiyor.
2. Sayfada eski Universal Analytics etiketi (UA-) var.
3. Sunucu, güvenlik desteği bitmiş bir PHP sürümünü başlıkta söylüyor.
4. Telif yılı iki yıl ya da daha eski.
5. Site haritasında bu yıla ait bir güncelleme tarihi yok.
6. Ana sayfada görünen en yeni tarih bu yıldan eski.
7. Sayfa telefon ekranına göre ayarlanmıyor (viewport yok).
8. JavaScript çalıştırmadan okunan metin 100 kelimenin altında.

Bu sinyallerin hiçbiri tek başına bir sitenin «atıl» olduğunu söylemez ve Google da bir sayfayı yaşlı olduğu için düşürdüğünü söylemiyor. Sinyallerin ortak noktası, dışarıdaki bir değişikliğin siteyi geride bırakmış olabileceğini göstermeleri; neden önemli olduklarını güncellenmeyen web sitesinin zararları rehberinde anlattık.

Sinyaller tek tek ne gösteriyor?

HTTPS. 77 sitenin 61 tanesi http isteğini https’e yönlendiriyordu, 55 tanesi bunu kalıcı yönlendirmeyle yapıyordu. Chrome 154’ten beri masaüstünde, https’e yönlenmeyen bir http adresi açılmadan önce ziyaretçiye soruluyor.

Ölçüm. 16 sitede eski Universal Analytics etiketi duruyordu; bu etiketin standart mülkleri Temmuz 2023’te veri işlemeyi bıraktı. Yeni Google Analytics 4 etiketi 31 sitedeydi. Eski etiket tek başına bir sorun değil, ama siteye 2023’ten beri kimsenin bakmadığının işareti olabilir.

Sunucu. PHP sürümünü başlıkta söyleyen site 16; bunların 9 tanesi 8.2’den eski, yani güvenlik desteği bitmiş bir sürümdeydi. 8.2’nin desteği de 31 Aralık 2026’da bitiyor; o tarihten sonra bu sayı 10 olacak. Çoğu sunucu sürümünü söylemiyor; bu sayı bir alt sınır.

Tarihler. Telif yılı iki yıl ya da daha eski olan site 25, hiç telif yılı yazmayan 30. Site haritasında bu yıla ait güncelleme tarihi olan site 23, daha eski tarih taşıyan 5, hiç tarih taşımayan 49. Site haritasında tarih olmaması en sık görülen sinyal ama en zayıfı: birçok site haritası tarih alanını hiç doldurmuyor. Ana sayfada görünen bir tarih ise çoğu sitede yoktu (71 site), bu yüzden o sinyal az sayıda sitede devreye girdi.

Okunurluk. Telefon ekranına göre ayarlanmayan site 4; Google 2024’ten beri siteleri yalnız telefon tarayıcısıyla tarıyor. JavaScript çalıştırmadan okunan metni 100 kelimenin altında kalan site 10; büyük yapay zekâ tarayıcılarının çoğu JavaScript çalıştırmadığı için bu sitelerin içeriği onlara neredeyse boş görünüyor.

Sertifika ve robots.txt. Bu iki sinyali sekizin dışında tuttuk, çünkü ayrıntısı başka ölçümlerimizde. TLS sertifikası tarayıcıda geçersiz olan site 2, ölçüm günü bitmesine 30 günden az kalan 4; 200 günden uzun ömürlü, yani 15 Mart 2026’dan önce düzenlenmiş uzun sertifika kullanan 10. İhracatçı sitelerinin sertifika durumu HTTPS ve sertifika ölçümünde ayrıntılı. Geçerli bir robots.txt dosyası olan site 57 / 81; bunların 6 tanesinde Cloudflare’in yönettiği bir bölüm vardı.

Kaç site kaç sinyal taşıyor?

• Hiç sinyal yok: 8 site (%10,4)
• Bir sinyal: 23 site (%29,9)
• İki sinyal: 25 site (%32,5)
• Üç sinyal: 15 site (%19,5)
• Dört ya da daha fazla: 6 site (%7,8)

Bu dağılım bir sıralama değil: iki sinyal taşıyan bir site, tek sinyal taşıyandan daha bakımsız olmak zorunda değil, çünkü sinyallerin ağırlığı eşit değil. Desteği bitmiş bir PHP sürümü bir güvenlik sorusu; site haritasında tarih olmaması çoğu zaman yalnız bir ayar. Dağılımın gösterdiği şu: sekiz sinyalin hiçbirini taşımayan site azınlıkta.

Makine üreticilerinde durum ne?

Ayrı ölçtüğümüz 8 makine üreticisi sitesinde ortanca site 1 sinyal taşıyordu. Grup oran vermeye yetecek büyüklükte değil; sayıyı yalnız kayıt için veriyoruz.

Ölçümün sınırları neler?

• Yalnız dışarıdan görülen sinyaller: sitenin yazılımının ya da eklentilerinin güncel olup olmadığını içeriden görmedik.
• PHP sürümü yalnız başlıkta söyleyen sunucularda görülebiliyor; gerçek oran daha yüksek olabilir.
• Telif yılı ve tarihler sayfanın metninden; bir site güncel olduğu hâlde eski telif yılı taşıyabilir.
• Sinyaller eşit ağırlıkta sayıldı; toplam bir puan değil, bir dağılım.
• Tek bir an ve tek bir yer: 10 Kasım 2026.
• Örneklem dört ilin ihracatçıları; Türkiye’nin bütün üreticileri değil.

Veri ve yöntem nerede?

Site başına anonim veri JSON ve CSV olarak CC BY 4.0 lisansıyla yayımlanıyor: rasathane/uretici-2026-11/veri.csv ve veri.json; her satırda sinyallerin ham değerleri var, site adı ve il yok. Ölçüm tools/uretici-olcum.mjs, özet tools/uretici-ozet.mjs ile yapıldı.

Kendi siteniz kaç sinyal taşıyor?

Sekiz sinyalin çoğunu bir tarayıcı ve birkaç dakikayla kendiniz kontrol edebilirsiniz: http adresinizi yazıp nereye gittiğine, sayfa kaynağında «UA-» ile başlayan bir etiket olup olmadığına, alt bilgideki telif yılına ve site haritanızdaki tarihlere bakın. On iki kontrollük tam liste güncellenmeyen web sitesinin zararları rehberinde; bir kısmını görünürlük denetimi aracı sizin yerinize yapıyor.