Sitede yapay zekâyla üretilmiş görsel: ne zaman belirtilmeli?

Yapay zekâyla üretilmiş bir görsel, firmanın kendisi, tesisi ya da ürünü hakkında gerçekmiş gibi bir izlenim veriyorsa belirtilmelidir. Türkiye’de tüketici reklamı için 1 Ağustos 2026’dan beri iki durumda açık beyan zorunlu; AB’de gerçekmiş gibi görünen üretilmiş görüntü için Yapay Zekâ Yasası’nın beyan kuralı 2 Ağustos 2026’dan beri uygulanıyor. Firmalara satan bir üreticide ölçüt, görselin kendi işi hakkında yanıltıp yanıltmadığı.

Yapay zekâ görseli kullanmak yasak mı?

Hayır. Ne Türkiye’nin reklam kuralları ne de AB’nin Yapay Zekâ Yasası üretilmiş görseli yasaklıyor; ikisi de belirli durumlarda bunun söylenmesini istiyor. Sınır görselin ne gösterdiği: bir doku arka planı ya da çizim kimseyi yanıltmaz, firmanın tesisi ya da ürünü gibi görünen bir görüntü yanıltabilir. Firmalara satan bir üreticide bu sınırı Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükmü çiziyor: kendi işi hakkında gerçeğe aykırı ya da yanıltıcı beyan.

1 Ağustos 2026’dan beri Türkiye’de ne değişti?

Ticari Reklam Yönetmeliği’ne yapay zekâyla ilgili iki madde girdi ve ikisi de tüketiciye yönelik reklamı kapsıyor. Yeni 18. maddenin sekizinci fıkrasına göre yapay zekâ ya da başka bir yazılım tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde kullanılırsa ya da insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilirse bu açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtiliyor. Yeni 27. maddenin on ikinci fıkrası ise gerçek bir kişinin yapay zekâyla oluşturulmuş kopyasının ürünü gerçeğe aykırı biçimde deneyimlediği, kullandığı ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamı yasaklıyor.

Kuralın dar okunması gerekiyor: her üretilmiş görsel bu iki fıkradan birine girmiyor. Bir kumaş kartelasının üretilmiş görseli, kendiliğinden «ekonomik davranışı önemli ölçüde etkileyen» bir kullanım ya da «insandan ayırt edilemeyen dijital karakter» değil. Ama görsel ürünün gerçek rengini ya da dokusunu gösterdiği izlenimini veriyorsa, yanıltıcı reklam yasağının genel hükümleri yine devrede.

Yanıltıcı görüntü nedir?

Yönetmeliğin 7. maddesinin beşinci fıkrası reklamın tüketiciyi doğrudan ya da dolaylı olarak yanıltabilecek ifade ya da görüntü içeremeyeceğini söylüyor ve konuları sayıyor. Bir üreticinin sitesine en yakın olanlar üç bent: malın yapısı, bileşimi, üretim yöntemi, teknik özellikleri, menşei ve çevreye etkisi (a); mal sunan kuruluşun ticaret unvanı, statüsü ve yetki alanları (c); resmî tanınma ya da onay, madalyalar, ödüller, diplomalar ve benzeri belgeler (g). Kural sözcüğü değil izlenimi ölçüyor: hiçbir cümle yazılmadan, yalnız bir görüntüyle de yanıltılabilir.

Bu sayımı üretilmiş görsele uygularsanız sorular netleşiyor: görsel ürünün gerçekte sahip olmadığı bir doku, renk ya da bitişi mi gösteriyor; var olmayan bir üretim hattını mı; alınmamış bir belgenin ya da ödülün görüntüsünü mü? Biri bile «evet» ise görsel, üretildiğini söyleseniz de yanıltabilir. Beyan, görselin gerçek olmadığını söyler; gösterdiği şeyin doğru olmasını sağlamaz.

AB’de ne geçerli?

Yapay Zekâ Yasası’nın 50. maddesinin dördüncü fıkrası: «deep fake» içerik kullanan, bunun yapay olarak üretildiğini ya da değiştirildiğini açıklar. Yasanın tanımına göre deep fake, gerçek kişileri, nesneleri, yerleri, kuruluşları ya da olayları andıran ve kişiye yanlışlıkla gerçekmiş gibi görünen, yapay zekâyla üretilmiş ya da değiştirilmiş görüntü, ses ya da videodur. Kural 2 Ağustos 2026’dan beri uygulanıyor; Temmuz 2026’daki değişiklik (2026/1744) bu fıkraya dokunmadı. Belirgin sanatsal, yaratıcı ya da kurgu işlerde yükümlülük, içeriğin üretildiğini uygun biçimde belirtmekle sınırlı.

Türk bir üretici için önemli ayrıntı kapsam: Yasa, üçüncü bir ülkede yerleşik olan kullanıcıyı da, çıktı AB’de kullanılıyorsa kapsıyor. Yani AB’deki alıcıya hitap eden bir sitede kendi tesisinizi gösteriyormuş gibi üretilmiş bir görüntü, tanımın unsurlarına uyabilir. Her üretilmiş görsel deep fake değildir: tanım, var olan bir şeyi andırmaya ve gerçekmiş gibi görünmeye bağlı.

Tesis fotoğrafı yerine üretilmiş görsel ne zaman yanıltır?

Görsel, var olmayan ya da sizin olmayan bir üretim alanını sizinmiş gibi gösterdiğinde. Alıcı tesis fotoğrafına kapasite, düzen ve makine parkı hakkında bir karar için bakıyor; üretilmiş bir fabrika görüntüsü bu kararı gerçek olmayan bir bilgiye dayandırır. Tesis, makine ve ekip görsellerinde güvenli yol kendi tesisinizin tarihli fotoğrafı; ayrıntısı fabrika ve kapasite sayfası rehberinde. Başka bir firmanın tesis fotoğrafını kullanmak ise üretilmiş görselden de açık bir sorun: kendi işiniz hakkında yanıltıcı bir beyan.

Ürün, kartela ve doku görsellerinde ne yapılmalı?

Görselin temsilî olduğunu ve neyin gerçek olduğunu söylemek. 10 Kasım 2026’da bir tekstil üreticisi müşterimizin sitesi bunu iki yerde yapıyordu: ana sayfada ve kumaşlar sayfasında görselin yanında «kartela görselleri ve videoları temsilîdir; yapay zekâ ile üretilmiştir; gerçek numune talep üzerine gönderilir» anlamında bir paragraf; ana sayfadaki 22 görselin 10’unun alt metninde aynı bilgi. Kumaşlar sayfasındaki 15 görselin alt metninde bu bilgi yoktu; ekran okuyucu kullanan bir alıcı beyanı orada yalnız paragraftan duyabiliyordu. Beyan iki yerde birden durduğunda hem gören hem duyan okura ulaşıyor.

Hangi görselde ne yazılır?

Hangi görselde ne yapılır

1. ABeyan gerekmez
2. BGörselin yanında açık beyan
3. CKullanmayın

Beyan nasıl yazılır?

Kısa, görselin hemen yanında ve alt metinde aynı sözcüklerle. Örnek ifadeler: «Görsel temsilîdir, yapay zekâyla üretilmiştir.» · «Bu görüntü yapay zekâyla oluşturuldu; ürünün gerçek fotoğrafı ürün sayfasında.» · «Renk örnekleri temsilîdir; gerçek numune talep üzerine gönderilir.» Beyan sayfanın alt bilgisinde ya da ayrı bir yasal metinde değil, görselin baktığı yerde durmalı; okur onu görselle aynı anda görmeli.

Nasıl sınarsınız: sitenizdeki her görsel için iki soru sorun: bu görsel var olan bir şeyi mi gösteriyor, ve gerçek bir fotoğraf olmadığını okur görselin yanında öğrenebiliyor mu? Birinciye «evet», ikinciye «hayır» diyorsanız beyan eksik.

Buradaki bilgiler hukuki görüş değildir; size hangi kuralın uygulandığını resmî kaynaktan doğrulayın ve kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.

Sitenizdeki görselleri bu tabloyla birlikte gözden geçirelim; hangisinin beyan, hangisinin gerçek fotoğraf istediğini sayfa sayfa yazalım.

İletişim formu →

Belgelerinizi alıcının doğrulayabileceği bir kayıt olarak gösteren bir site için B2B web sitesi belge sayfasını, ürün kapsamını ve teklif yolunu birlikte kurar ve ölçer.

SIK SORULAN SORULAR

Yapay zekâyla üretilmiş görseli kullanmak yasal mı?

Evet, kullanmak yasak değil. Türkiye’de tüketici reklamında iki durumda, AB’de gerçekmiş gibi görünen üretilmiş görüntüde açık beyan gerekiyor; firmalara satıyorsanız görselin işiniz hakkında yanıltmaması gerekiyor.

Alt metne yazmak yeterli mi?

Alt metin yalnız ekran okuyucuya ve görsel yüklenmediğinde görünür. Beyan görselin yanında görünür metin olarak da durmalı; ikisi aynı sözcüklerle yazıldığında hem gören hem duyan okura ulaşır.

Yapay zekâyla düzenlenmiş gerçek bir fotoğraf da beyan ister mi?

Düzenleme fotoğrafın gösterdiği şeyi değiştiriyorsa — var olmayan bir makineyi eklemek, ürünün rengini değiştirmek gibi — evet. AB Yapay Zekâ Yasası’nın tanımı üretilmiş görüntüyle birlikte değiştirilmiş görüntüyü de sayıyor. Işık ve kırpma gibi gösterileni değiştirmeyen düzeltmeler bu kapsamda değil.