Kurumsal web sitesinde neler olmamalı: güven kıran 10 hata.
Kurumsal bir web sitesinde olmaması gerekenlerin başında kanıtlanamayan iddialar gelir: üstünlük, çevre ya da gelecek hakkında belge ve ölçütle desteklenmeyen her cümle hem alıcının güvenini hem de firmanın hukuki konumunu zayıflatır. İkinci grup kapsamı ve sürümü yazılmamış sertifika işaretleri, firmaya ait olmayan görseller ve bakımsız bırakılmış sayfalardır.
Bu hataların çoğunu alıcı tarafından B2B alıcı tedarikçiyi nasıl arar rehberinde anlattık: alıcı onları görünce aramayı bir sonraki tedarikçide sürdürüyor. Burada aynı hataları kural tarafından okuyoruz: her birinin hangi kurala takıldığını ve yerine ne yazılacağını.
Bir kurumsal siteyi hangi kuralın bağladığı, satışın kime yapıldığına göre değişir. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği tüketiciye yönelik reklamları kapsıyor ve internet de bir reklam mecrası; Yönetmeliğin 9. maddesine göre reklamveren her iddiasını ispatlamakla yükümlü ve ispat reklamın yayın anında geçerli olmalı. Yalnız firmalara satan bir üreticide iddialar Türk Ticaret Kanunu’nun 55. maddesinden sorulur: kendi işi hakkında gerçeğe aykırı ya da yanıltıcı beyan haksız rekabettir. AB’de işletmeler arası reklam için 2006/114 sayılı Direktif reklamverenden olgusal iddialarının ispatının istenebileceğini söylüyor; 2024/825 sayılı Direktif ise tüketiciye yönelik çevre beyanlarını sıkılaştırdı. Aşağıdaki on hatanın her birinde hangi kuralın devreye girdiğini ayrıca yazdık.
1. Kanıtsız üstünlük iddiası neden risklidir?
Çünkü üstünlük ölçülebilir bir iddiadır ve ispat ister. Reklam Kurulu 13 Ağustos 2026’daki toplantısında bir firmanın kendi web sitesindeki «Türkiye’nin Lideri» ve «Türkiye’nin İlk ve En Çok Tercih Edilen» ifadelerini, nesnel bir ölçütle değerlendirilmediği ve bilimsel bir test ya da raporla ispatlanmadığı için durdurdu. Kararın bir ayrıntısı daha öğretici: firma «lider» nitelemesinin sitenin altyapı sağlayıcısına ait olduğunu savundu; Kurul ifade firmanın sitesinde yayımlandığı için sorumluluğu firmaya yükledi. Yerine ölçülebilir bir cümle yazılır: kapasite, pazar, belge, ölçüm — kaynağı ve tarihiyle.
2. Açıklamasız çevre beyanı neye takılır?
Türkiye’de 1 Ağustos 2026’dan beri doğrudan Yönetmeliğe: genel çevre kavramları açıklamasız kullanılamıyor ve beyanın ürünün hangi bölümü ya da yaşam döngüsünün hangi süreciyle ilgili olduğu yazılıyor (md. 17(5) ve 17(6)). Reklam Kurulu’nun 2022 tarihli kılavuzu «çevre dostu», «yeşil» ya da «sürdürülebilir» gibi ifadeler için aynı şartı zaten koyuyordu. AB’de tüketiciye yönelik genel çevre beyanı, tanınmış üstün çevresel performans gösterilemiyorsa 27 Eylül 2026’dan beri kara listede. Ayrıntısı sitede «çevre dostu» yazmak rehberinde.
3. Gelecek hedefi nasıl yazılmalı?
Bir planla. Reklam Kurulu’nun kılavuzu gelecek hedefinin kamuya açık, doğrulanabilir bir strateji belgesinde yer almasını istiyor; AB’de tüketiciye yönelik gelecek performans beyanı, ölçülebilir ve zamana bağlı hedefler taşıyan ayrıntılı bir uygulama planı ve bağımsız üçüncü taraf doğrulaması gerektiriyor. «Hedefimiz şu yıla kadar şu oran» cümlesi, planın kendisine bağlanmadıkça yazılmaz.
4. Kapsamsız ve sürümsüz sertifika işareti neden yanıltır?
Çünkü belgenin kapsamadığı ürünü ve tesisi de kapsıyormuş gibi gösterir. ISO’nun kendi logosu hiç kullanılamıyor; belgelendirme kuruluşlarının rehberleri işaretin yanında standardı, yılı ve belge numarasını istiyor. Sürüm bu yıl ayrıca önemli: ISO 9001’in yeni sürümü 16 Eylül 2026’da yayımlandı ve iki sürüm 2029’a kadar birlikte geçerli. Doğru biçimi ISO, akreditasyon ve CE işaretleri ve sertifikalı üretici web sitesi rehberlerinde yazdık.
5. Firmaya ait olmayan görsel ne zaman sorun olur?
Firmanın kendisi, tesisi ya da ürünü hakkında yanlış bir izlenim verdiğinde. Başka bir tesisin fotoğrafı ya da gerçek bir üretim alanı gibi görünen üretilmiş bir görsel, kendi işi hakkında yanıltıcı beyan sayılabilir. Tüketiciye yönelik reklamda 1 Ağustos 2026’dan beri iki durum ayrıca açıkça belirtilmek zorunda: yapay zekânın tüketicinin ekonomik davranışını önemli ölçüde etkileyecek şekilde kullanılması ve insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterler (md. 18(8)). İyi bir örnek: 10 Kasım 2026’da bir tekstil üreticisi müşterimizin sitesi, kartela görsellerinin temsilî olduğunu ve yapay zekâyla üretildiğini görsellerin yanında yazıyordu. Ayrıntısı sitede yapay zekâyla üretilmiş görsel rehberinde.
6. Ödül rozeti ne zaman kullanılamaz?
Önceden ilan edilmiş nesnel bir ölçüte dayanmıyor ve bir menfaat karşılığında verilmişse. 1 Ağustos 2026’dan beri tüketicilere yönelik reklamlarda bu iki koşulu birlikte taşıyan ödüllere yer verilemiyor (md. 27(13)); aynı değişiklik akademik unvanları da yanıltıcı kullanılamayacak bilgiler arasına ekledi. Rozet kullanılacaksa yanında ödülü veren kuruluş, ölçüt ve yıl durur.
7. Henüz şartı yazılmamış bir uyum iddia edilebilir mi?
Edilemez. En güncel örnek dijital ürün pasaportu: AB’nin ekotasarım tüzüğü kapsamında tekstil için pasaport şartları henüz kabul edilmedi; Komisyonun takvimi tekstil tasarrufunu 2027’nin son çeyreğine koyuyor ve her tasarruftan sonra en az 18 aylık geçiş öngörüyor. Bugün yazılan «DPP uyumlu» ifadesi, şartı bilinmeyen bir kurala uyduğunu söylüyor; bu bizim çıkarımımız. Yerine yapılan işin kendisi yazılır: hangi ürün verisinin hangi biçimde tutulduğu.
8. İzinsiz müşteri logosu neden risklidir?
Çünkü müşteri ilişkisi de kendi işiniz hakkında bir beyandır ve gerçeğe aykırıysa Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükmüne girer. Gerçek bir müşteri ilişkisinde de markayı kullanmadan önce müşterinin yazılı iznini almak, bu sitenin kendi uyguladığı kural. Yerine izinli vaka yazılır; izin yoksa sektör ve ölçekle anonim bir tarif.
9. Bakımsız sayfa neye mal olur?
Sitenin geri kalanının güvenilirliğine. Tarihi eski bir haber, yarım çevrilmiş bir dil sürümü ya da açılırken kayan bir sayfa, yanındaki doğru bilginin de sorgulanmasına yol açar; süresi biten bir belgenin sitede kalması ise belgelendirme kuruluşlarının şartına doğrudan aykırı. Güncellenmeyen bir sitenin neye mal olduğunu tarihleriyle yıllardır güncellenmeyen web sitesi rehberinde anlattık.
10. Forma kilitli katalog ve tek telefon numarası neden geri çevirir?
Çünkü alıcıyı karar vermeden önce kendini tanıtmaya zorlar. Nielsen Norman Group’un 2006 tarihli B2B kullanılabilirlik çalışmasında içeriği bir kayıt formunun arkasına kilitlemek kullanıcıyı geri çeviren uygulamalar arasındaydı; fiyatı tümüyle saklamak ise en düşmanca uygulama olarak öne çıkıyordu. Yerine ürün bilgisi sayfada, teklif yolu ise ne istendiğini söyleyen kısa bir formda durur.
On hatanın her biri hangi kurala takılır?
| Olmamalı | Hangi kurala takılır | Yerine ne yazılır |
|---|---|---|
| «Türkiye’nin lideri», «en iyi» | Yönetmelik md. 9 ispat (tüketici) · TTK md. 55 (firmalar arası) | Kapasite, pazar, belge ya da ölçüm; kaynağı ve tarihiyle |
| «Çevre dostu», «yeşil» gibi genel beyan | Yönetmelik md. 17(5)–(6) · Direktif 2024/825 Ek I 4a (tüketici) | Kapsanan parça ya da yaşam döngüsü aşaması, yöntem ve belge |
| Planı olmayan gelecek hedefi | Reklam Kurulu kılavuzu md. 5(8) · Direktif 2024/825 md. 6(2)(d) | Kamuya açık plan ve bağımsız doğrulamayla bağlantı |
| Kapsamsız, sürümsüz sertifika işareti | ISO logo kuralı · belgelendirme kuruluşu rehberleri | Standart ve sürüm, kapsam, belge numarası, doğrulama bağlantısı |
| Firmaya ait olmayan görsel, beyansız üretilmiş görsel | TTK md. 55 · Yönetmelik md. 18(8) (tüketici, dar koşullarla) | Kendi tesisinizin tarihli fotoğrafı; üretilmiş görselin yanında açık beyan |
| Ölçütsüz, ücretli ödül rozeti | Yönetmelik md. 27(13) (tüketici) | Ödülü veren, ölçüt ve yıl |
| «DPP uyumlu» gibi erken uyum iddiası | Şart henüz kabul edilmedi (ESPR çalışma planı) | Bugün tutulan ürün verisinin kendisi |
| İzinsiz müşteri logosu, uydurma referans | TTK md. 55 | İzinli vaka ya da anonim tarif |
| Bakımsız sayfa, süresi biten belge | Belgelendirme kuruluşu şartları | Tarihli içerik; süresi biten belge kaldırılır |
| Forma kilitli katalog, tek telefon | Kural değil, kullanılabilirlik (NN/g 2006) | Sayfada ürün bilgisi, kısa teklif formu |
On hatanın takıldığı kural
- ATüketiciye yönelik reklam kuralı: Yönetmelik, Reklam Kurulu, AB 2024/825
- BTürk Ticaret Kanunu md. 55, haksız rekabet
- CBelgelendirme kuruluşu ve işaret kuralları
- DŞartı henüz kabul edilmemiş uyum
- EKural değil: kullanılabilirlik
Nasıl sınarsınız: sitenizde «en», «ilk», «tek» ve «lider» sözcüklerini aratın; çıkan her cümlenin yanına bir kaynak ve tarih yazıp yazamadığınıza bakın. Yazamadığınız cümle, yayın gününde ispat edemeyeceğiniz bir iddiadır.
Buradaki bilgiler hukuki görüş değildir; size hangi kuralın uygulandığını resmî kaynaktan doğrulayın ve kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın.
Sitenizi bu on maddeyle birlikte okuyup her iddianın yanına kaynağını koyan bir yeniden yazım planı çıkaralım.
Belgelerinizi alıcının doğrulayabileceği bir kayıt olarak gösteren bir site için B2B web sitesi belge sayfasını, ürün kapsamını ve teklif yolunu birlikte kurar ve ölçer.
SIK SORULAN SORULAR
Bu kurallar yalnız tüketiciye satan firmaları mı bağlar?
Ticari Reklam Yönetmeliği ve AB’nin 2024/825 sayılı Direktifi tüketiciye yönelik reklamları kapsar. Yalnız firmalara satan bir üreticide iddialar Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabet hükmünden, AB’de ise 2006/114 sayılı Direktiften sorulur; ikisi de gerçeğe aykırı ya da yanıltıcı beyanı yasaklıyor.
Sitedeki bir ifadeyi tasarım firması yazdıysa sorumluluk kimde?
Reklam Kurulu’nun 13 Ağustos 2026 tarihli bir kararında sorumluluk, ifadeyi kendi sitesinde yayımlayan firmaya yüklendi; firma ifadenin altyapı sağlayıcısına ait olduğunu savunmuştu.
Tırnak içinde bir müşteri yorumu yayımlamak sorun olur mu?
Yorum gerçek ve izinliyse genellikle olmaz. Tüketici reklamlarında 1 Ağustos 2026’dan beri satın alımı doğrulanmamış tüketici değerlendirmelerinin reklamda kullanılması yasak; kullanacağınız yorumun kime ait olduğunu ve izni kaydedin.