AB tüketicisine online satışta ürün sayfası zorunlulukları (GPSR).
AB’deki tüketicilere online satış teklifi yapan bir üreticinin ürün sayfası, 13 Aralık 2024’ten beri Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü’ne (GPSR) göre en az dört bilgiyi açık ve görünür biçimde taşır: üreticinin adı ve adresleri, üretici AB dışındaysa AB’deki sorumlu kişi, ürünü tanıtan bilgi ve görsel, uyarılar ve güvenlik bilgisi. Uyarılar, ürünün satıldığı ülkenin belirlediği dilde yazılır.
GPSR kimi kapsar?
Tüketiciye yönelik ürünleri. Tüzük ürünü, tüketiciler için tasarlanmış ya da makul koşullarda tüketicilerce kullanılması muhtemel her mal olarak tanımlıyor; tüketici için tasarlanmamış ama onun eline geçmesi beklenen ürün de içeride. Online satışta kapsamı belirleyen teklif: internetten yapılan bir satış teklifi AB’deki tüketicilere yönelikse ürün AB piyasasında bulundurulmuş sayılıyor. Tüzük 13 Aralık 2024’ten beri uygulanıyor.
Yalnız firmalara satılan ve tüketicinin kullanması beklenmeyen bir ürün (bir sanayi makinesi, ham kumaş topu) bu tanımın dışında kalıyor; bu, tanımdan bizim okumamız. B2B katalog siteniz tüketiciye satış teklifi yapmıyorsa bu sayfanın yükümlülükleri sizin için değil. Ama aynı sitede tüketiciye sipariş alan bir bölüm varsa, o bölümdeki ürün sayfaları kapsamda.
CE işaretli ürünler de kapsam dışı değil. Ürüne özel bir AB mevzuatı varsa GPSR yalnız o mevzuatın kapsamadığı riskler için uygulanıyor ve üreticinin genel yükümlülükleri bölümü düşüyor; ama uzaktan satışta ürün sayfasına yazılacak bilgileri sayan madde başka bir bölümde ve CE işaretli ürünler için de geçerli.
Ürün sayfasında hangi bilgiler zorunlu?
Tüzüğün 19. maddesi online ya da başka bir uzaktan satış yoluyla sunulan ürünün teklifinde en az dört bilginin açık ve görünür biçimde yer almasını istiyor. «En az» sözcüğü önemli: ürüne özel mevzuatın istedikleri bunlara ekleniyor.
«Açık ve görünür» ifadesinden bizim okumamız: bilgi ayrı bir PDF’in, kapalı bir sekmenin ya da yalnız sepette açılan bir pencerenin arkasında değil, ürün sayfasının kendi metninde durmalı. Tüketici satın alma kararını verirken görebilmeli.
| Bent | Bilgi | Sayfada nasıl |
|---|---|---|
| (a) | Üreticinin adı, tescilli ticaret unvanı ya da tescilli markası; ulaşılabilecek posta ve elektronik adresi | Ürün sayfasında görünür metin; yalnız «Hakkımızda» sayfasında olması yetmez |
| (b) | Üretici AB dışındaysa AB’deki sorumlu kişinin adı, posta ve elektronik adresi | Aynı satırda, üreticinin bilgisinin yanında |
| (c) | Ürünü tanıtan bilgi: görsel, tip ve diğer tanımlayıcılar | Ürün görseli, model ya da tip adı, varsa ürün kodu |
| (d) | Ürünün ya da ambalajın üzerinde ya da eşlik eden belgede bulunması gereken uyarılar ve güvenlik bilgisi | Tüketicinin kolayca anlayabileceği, satış ülkesinin belirlediği dilde |
Ürün sayfasında GPSR’nin dört bilgisi
- aÜreticinin adı, posta ve elektronik adresi
- bÜretici AB dışındaysa AB’deki sorumlu kişi
- cÜrünü tanıtan bilgi: görsel, tip, ürün kodu
- dUyarılar ve güvenlik bilgisi, satış ülkesinin dilinde
Pratikte bu bilgiler ürün sayfasının «Üretici ve güvenlik» başlıklı bir bölümünde toplanabilir. Bölüm her ürün sayfasında aynı yerde durur; ürüne özel uyarılar ürünün kendi sayfasında, genel üretici bilgisi her sayfada aynı metinle.
AB dışındaki üretici için sorumlu kişi kim?
AB’de yerleşik bir iktisadi işletmeci. GPSR’ye göre bir ürün, AB’de yerleşik ve piyasa gözetimi tüzüğünün saydığı görevlerden sorumlu bir işletmeci olmadan piyasaya arz edilemiyor. Piyasa gözetimi tüzüğü (2019/1020) bu işletmecinin dört türden biri olabileceğini söylüyor:
- AB’de yerleşik üretici
- Üretici AB dışındaysa ithalatçı
- Üreticinin yazılı yetkisiyle görevlendirdiği yetkili temsilci
- Bunların hiçbiri yoksa, kendi işlediği ürünler için AB’de yerleşik sipariş karşılama hizmet sağlayıcısı
Türkiye’deki bir üretici için bu, AB’ye doğrudan tüketiciye satış yapacaksa önce bu dört kişiden birini belirlemek demek. Sorumlu kişinin adı ve posta ile elektronik adresi ürünün üzerinde, ambalajında, kolide ya da eşlik eden belgede yazılı olmalı; ürün sayfasında da 19. maddenin (b) bendine göre görünür.
Sorumlu kişinin görevi yalnız adını vermek değil. Piyasa gözetimi tüzüğüne göre ürüne AB uygunluk beyanı gerekiyorsa ilk görevlerinden biri, beyanın ve teknik dosyanın hazırlandığını doğrulamak. Beyanın ne olduğu AB uygunluk beyanı maddesinde.
Uyarılar hangi dilde?
Tüketicinin kolayca anlayabileceği ve ürünün satıldığı üye devletin belirlediği dilde. Bu «sitenin dili» ile aynı şey değil: İngilizce bir sitede Almanya’daki tüketiciye satış yapıyorsanız uyarının Almanya’nın belirlediği dilde olması gerekiyor. Çok dilli bir sitede ürün sayfasının her dil sürümü, o dilin satıldığı pazarın uyarı dilini taşımalı; uyarılar otomatik çeviriye bırakılmamalı.
Sayfadaki uyarı ile ürünün üzerindeki uyarı aynı metin olmalı. Sayfada daha kısa bir uyarı göstermek, tüketicinin satın almadan önce göremediği bir riski ürünün kutusuna bırakır; tüzüğün sayfada uyarı istemesinin nedeni de bu.
Kozmetik, elektronik ve medikalde ek kurallar neler?
Kozmetikte AB’de yerleşik bir sorumlu kişi zaten şart ve ürün piyasaya arz edilmeden önce bildirilir; ürün bilgi dosyası on yıl saklanır. Bildirim ürünün onaylandığı anlamına gelmiyor; sitede «CPNP onaylı» yazılmaz. Ayrıntısı kozmetik üreticisi web sitesi rehberinde.
Enerji etiketli elektronik üründe model piyasaya arz edilmeden önce AB’nin EPREL veritabanına kaydedilir ve etiketteki karekod modelin EPREL sayfasına gider; ürün sayfasında etiketle birlikte bu sayfaya bağ vermek, alıcının bilgiyi resmî kaynaktan okumasını sağlar. Ayrıntısı elektronik üreticisi web sitesi rehberinde.
Medikal cihazda uygunluk değerlendirmesine onaylanmış bir kuruluş katılıyorsa CE işaretiyle birlikte kuruluşun kimlik numarası gösteriliyor ve AB’nin EUDAMED veritabanının dört modülü 28 Mayıs 2026’dan beri zorunlu. Ayrıntısı medikal cihaz üreticisi web sitesi rehberinde.
Bir de erişilebilirlik var: Avrupa Erişilebilirlik Yasası tüketiciye sunulan e-ticaret hizmetlerini 28 Haziran 2025’ten beri kapsıyor; hizmet sunan mikro işletmeler muaf. Tüketiciye satış yapmayan saf bir B2B katalog sitesi bizim okumamızla genellikle kapsam dışında.
Ürün sayfanızı nasıl denetlersiniz?
- Sitenizde AB’deki tüketiciye satış teklifi var mı? Yoksa GPSR’nin uzaktan satış maddesi sizin için değil.
- Her ürün sayfasında üreticinin adı, posta ve elektronik adresi görünür mü?
- AB dışındaysanız sorumlu kişiyi belirlediniz mi; adı ve adresleri ürün sayfasında ve ürünün üzerinde mi?
- Ürün görseli, tip ya da model adı ve ürün kodu sayfada mı?
- Ürünün üzerindeki uyarılar sayfada da var mı?
- Uyarılar sattığınız her ülkenin belirlediği dilde mi?
- Ürüne özel mevzuatın ek bilgileri (EPREL bağı, onaylanmış kuruluş numarası, kozmetik sorumlu kişi) eklendi mi?
Buradaki bilgiler hukuki görüş değildir; size hangi kuralın uygulandığını resmî kaynaktan doğrulayın ve AB’ye satış öncesinde bir hukukçuya danışın.
Ürün sayfalarınızı bu listeyle birlikte gözden geçirelim; hangi bilginin eksik, hangisinin yanlış dilde olduğunu sayfa sayfa yazalım.
Belgelerinizi alıcının doğrulayabileceği bir kayıt olarak gösteren bir site için B2B web sitesi belge sayfasını, ürün kapsamını ve teklif yolunu birlikte kurar ve ölçer.
SIK SORULAN SORULAR
Yalnız firmalara satıyorum; GPSR beni ilgilendirir mi?
Ürününüz tüketiciler için tasarlanmamışsa ve makul koşullarda tüketicilerce kullanılması beklenmiyorsa, tüzüğün ürün tanımına göre genellikle hayır. Aynı sitede tüketiciye satış yapıyorsanız o ürünler için evet.
Sorumlu kişinin adını sitede mi, ürünün üzerinde mi yazmalıyım?
İkisinde de. Ürünün üzerinde, ambalajında, kolide ya da eşlik eden belgede bulunması gerekiyor; online satış teklifinde de görünür olması gerekiyor.
Uyarıları İngilizce yazmak yeterli mi?
Yalnız ürünün satıldığı ülke İngilizceyi belirlemişse. Kural, uyarının tüketicinin kolayca anlayabileceği ve satış ülkesinin belirlediği dilde olmasını istiyor.