Sektöre göre belge haritası: hangi belge sitede nerede durur.
Sertifikalı bir üreticinin sitesinde hangi belgenin duracağı sektöre göre değişir: otomotivde IATF 16949, kimyada kayıt numaraları, gıdada BRCGS, IFS ya da FSSC 22000, yapı malzemesinde performans beyanı. Ama hataların biçimi on üç sektörde de aynı: beyanı sertifika gibi sunmak, işareti yanlış yerde kullanmak, tesis belgesini ürün iddiasına çevirmek ve süresi biten belgeyi bırakmak.
Bu sayfa kümenin sektör haritası: her sektör için başlıca belge ve kayıtları, sitede yazılmaması gerekeni, 2026’da değişeni ve alıcının belgeyi nerede doğruladığını tek tabloda topluyor. Her satırın ayrıntısı o sektörün kendi rehberinde; belgenin sitede genel olarak nasıl duracağı sertifikalı üretici web sitesi rehberinde.
Hangi sektörler ihracatın ne kadarını taşıyor?
Bu kümenin ele aldığı sektörler, 2025’te TİM’e kayıtlı sektörel ihracatın yaklaşık %89’unu oluşturuyor (TİM tablosundan bizim hesabımız). Paylar Türkiye’nin toplam ihracatının değil, TİM’e kayıtlı sektörel ihracatın payı: TİM’in yıllık tablosu 237,37 milyar dolarlık kayıtlı ihracatı, ihracatçı birlikleri kaydından muaf ihracat ile antrepo ve serbest bölge farkını (36,06 milyar dolar) ekleyerek Ticaret Bakanlığı’nın 273,43 milyar dolarlık resmî toplamına bağlıyor.
| Sektör (TİM adı) | İhracat, milyar $ | Pay, % | Rehber |
|---|---|---|---|
| Otomotiv | 41,52 | 17,5 | Z1 |
| Kimyevi maddeler | 31,93 | 13,5 | Z2 |
| Elektrik-elektronik | 17,73 | 7,5 | Z4 |
| Hazırgiyim ve konfeksiyon | 16,77 | 7,1 | Tekstil |
| Çelik | 16,54 | 7,0 | Z3 |
| Demir ve demir dışı metaller | 13,24 | 5,6 | Z3 |
| Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar | 12,37 | 5,2 | Z5 |
| Makine ve aksamları | 11,26 | 4,7 | Makine |
| Savunma ve havacılık | 10,02 | 4,2 | Z7 |
| Tekstil ve hammaddeleri | 9,41 | 4,0 | Tekstil |
| Mobilya, kağıt, orman | 7,99 | 3,4 | Z8 |
| İklimlendirme | 7,39 | 3,1 | Z4 |
| Çimento, cam, seramik | 4,50 | 1,9 | Z9 |
| Su ürünleri | 4,05 | 1,7 | Z6 |
| Yaş meyve sebze | 3,70 | 1,6 | Z6 |
| Fındık | 2,26 | 1,0 | Z5 |
| Deri | 1,45 | 0,6 | Z13 |
Paylar rehber başına toplanınca sıra şöyle: otomotiv %17,5; kimya %13,5; metal %12,6 (çelik ile demir ve demir dışı metaller); tekstil %11,1 (hazırgiyim ve konfeksiyon ile tekstil ve hammaddeleri); elektrik-elektronik ile iklimlendirme %10,6. Toplamlar tablodaki paylardan bizim hesabımız. Makine ve aksamları %4,7 ile kendi örneklemimizde hiç sitesi bulunmayan en büyük sektör; bu yüzden ayrı bir örneklemle ölçülüyor.
Kümenin sektörleri, TİM’e kayıtlı sektörel ihracatta
- 01Otomotiv · %17,5
- 02Kimya · %13,5
- 03Metal: çelik ile demir ve demir dışı metaller · %12,6
- 04Tekstil: hazırgiyim ve konfeksiyon ile tekstil ve hammaddeleri · %11,1
- 05Elektrik-elektronik ile iklimlendirme · %10,6
- 06Öbür sektörler: hububat ve fındık, savunma, mobilya, çimento-cam-seramik, su ürünleri, yaş meyve sebze, deri
- 07Makine ve aksamları · %4,7 · ayrı örneklemle ölçülüyor
- 08Kümenin ele almadığı sektörler
Medikal cihaz, kozmetik ve ambalaj TİM’in sektör tablosunda ayrı bir satır olarak yer almıyor; onları belge rejimleri ayrı olduğu için kümeye kendi rehberleriyle aldık. Tablodaki pay sütunu, satırın 237,37 milyar dolarlık toplama oranı.
Hangi sektörde hangi belge sitede nasıl durur?
Aşağıdaki tablo her sektörün belge haritasının özeti. «Sitede yazılmaması gereken» sütunu o sektörün kurallarına aykırı düşen bir ifadeyi ya da kullanımı, «2026» sütunu yılın o sektördeki tarihli değişikliğini gösteriyor.
| Sektör | Başlıca belge ve kayıtlar | Sitede yazılmaması gereken | 2026’da değişen | Alıcı nerede doğrular | Rehber |
|---|---|---|---|---|---|
| Otomotiv yan sanayi | IATF 16949 | IATF logosunu belgenin dışında kullanmak | Kuralların SI22–SI27 yorumları Temmuz 2026’da yürürlükte | IATF Customer Portal | Z1 |
| Kimya | REACH ve KKDİK kayıt numarası · güvenlik bilgi formu | «REACH sertifikası» | KKDİK’te ilk kayıt son tarihi 31 Aralık 2026 | Kayıt numarası (ECHA verinin kalitesini değerlendirmez) | Z2 |
| Metal: çelik, alüminyum, demir dışı | CBAM için doğrulanmış gömülü emisyon verisi | Doğrulanmamış emisyon rakamını kesin gibi yazmak | CBAM kesin dönemi 1 Ocak 2026’dan beri | CBAM sicili (AB dışı operatör kaydı) | Z3 |
| Elektrik-elektronik, iklimlendirme | CE (LVD, EMC, RoHS) · EPREL kaydı · ENEC | «CE sertifikası» | — | EPREL · NANDO (onaylanmış kuruluş) | Z4 |
| Gıda işleme | BRCGS · IFS · FSSC 22000 · helal | Belge logosunu tüketici ambalajında ya da HAK işaretini firma tanıtımında kullanmak | BRCGS’nin yeni marka rehberi (Ekim 2026) | BRCGS Directory · IFS karekodu · FSSC kamu sicili · HAK listesi | Z5 |
| Taze ürün, su ürünleri, organik | GLOBALG.A.P. (GGN) · AB organik sertifikası | GLOBALG.A.P. logosunu tüketici ambalajında kullanmak | — | ggn.org · TRACES | Z6 |
| Savunma ve havacılık | AQAP (MSB) · IAQG kayıtları · Nadcap | Kapsamı dışındaki ürün için AQAP anmak | — | OASIS (hesap gerekir) · Nadcap QML | Z7 |
| Mobilya, ahşap, kağıt | FSC · PEFC · EUDR durum tespiti | FSC işaretini firma ya da alan adında kullanmak | EUDR yükümlülükleri 30 Aralık 2026’da başlıyor | FSC sertifika araması · PEFC «Find certified» | Z8 |
| Yapı malzemesi | Performans ve uygunluk beyanı · CE · G işareti | CE ile G işaretini aynı üründe | Yeni Yapı Ürünleri Tüzüğü 8 Ocak 2026’dan beri uygulanıyor | NANDO | Z9 |
| Medikal cihaz | MDR · EN ISO 13485 · EUDAMED · ÜTS | Onaylanmış kuruluş dahilken kimlik numarasız CE | EUDAMED’in dört modülü 28 Mayıs 2026’dan beri zorunlu | EUDAMED | Z10 |
| Kozmetik | Kozmetik Tüzüğü · sorumlu kişi · CPNP bildirimi · ISO 22716 | «CPNP onaylı» | — | CPNP kamuya açık değil; ürün bilgi dosyası sorumlu kişide | Z11 |
| Ambalaj | PPWR uygunluk beyanı · BRCGS Packaging Materials | Kapsamı yazılmamış çevre beyanı | PPWR 12 Ağustos 2026’dan beri uygulanıyor | BRCGS Directory | Z12 |
| Deri ve ayakkabı | LWG (tesis belgesi) | Ürün düzeyinde «LWG certified» | Sığır derisi EUDR kapsamından çıktı (Eylül 2026) | LWG dizini | Z13 |
| Tekstil ve hazırgiyim | OEKO-TEX · GOTS · GRS ve diğer Textile Exchange standartları | GOTS işaretini sitenin üst ya da alt bilgisinde kullanmak | Textile Exchange’in yeni iddia politikası 27 Eylül 2026’dan beri | OEKO-TEX Label Check · GOTS veritabanı · Textile Exchange dizini | Tekstil |
| Makine ve aksamları | CE ve AB uygunluk beyanı | «CE sertifikası» | — | NANDO (onaylanmış kuruluş dahilse) | B2B web sitesi |
Tabloyu bir satırla okumak: kimya satırında belge değil kayıt var. REACH’te AB Kimyasallar Ajansı eksiksizlik kontrolünden sonra bir kayıt numarası veriyor ama verinin kalitesini değerlendirmiyor; AB dışındaki üretici madde başına bir tek temsilci atayabiliyor. Bu yüzden «REACH sertifikası» bir belge iddiası değil, bir yanlış adlandırma. Türkiye’deki karşılığı KKDİK’te ilk kayıt için son tarih 31 Aralık 2026.
On üç sektörde hangi hatalar tekrar ediyor?
Sektörlerin kurallarını yan yana koyunca dört hatanın her sektörde aynı biçimde yapılabildiği görülüyor. Her birinin ardındaki kural farklı, ama düzeltmesi aynı: belgeyi kendi adıyla, kendi kapsamıyla ve kendi yerinde yazmak.
- Beyanı ya da kaydı «sertifika» diye sunmak. CE üreticinin kendi beyanıdır ve gönüllü «CE sertifikaları» hukuken tanınmıyor; REACH kayıt numarası verinin kalitesini onaylamaz; CPNP bildirimi ürünün bütün şartları karşıladığı anlamına gelmez.
- Logoyu izin verilmeyen yerde kullanmak. IATF logosu yalnız belgede basıldığı hâliyle görünebiliyor; IFS ve GLOBALG.A.P. logoları tüketici ambalajına konmuyor; FSC işaretleri firma adında ve alan adında kullanılamıyor.
- Tesis belgesini ürün iddiasına çevirmek. LWG belgesi tesise aittir, ürüne değil; bir kapsam sertifikası tesisin belgeli üretim yapabildiğini söyler, belirli bir sevkiyatın belgeli olduğunu ancak işlem sertifikası söyler.
- Belge sona erince iddiayı bırakmak. BRCGS belge bitince logonun ve bütün iddiaların kalkmasını, IATF 16949 için belgelendirme kuruluşları web sitesi dahil bütün atıfların kaldırılmasını istiyor.
Dört hatanın düzeltmesi her sektörde aynı biçimde yapılıyor: belgenin adı belgenin üzerindeki gibi yazılır, yanına kimin verdiği ve neyi kapsadığı konur, süresi biten belge siteden aynı gün kalkar. Bunu her belge için tutarlı biçimde yapan bir belge kaydı, alıcı sektörünüzün kurallarını bilmese de ona doğru bilgiyi verir.
İhracatçı örnekleminde sektörler nasıl dağılıyor?
Kendi ölçüm örneklemimiz de bu dağılımın bir kesiti. «İhracatçı siteleri 2026» ölçümünün dört ildeki 85 kendi sitesini 10 Kasım 2026’da TİM’in sektör tablosuyla eşledik: 15 site hububat ve bakliyat, 12 site otomotiv, 8’er site çelik ve tekstil, 7 site hazırgiyim sektöründen; makine sektöründen site yok. Kümenin ölçüm yazıları bu örneklemin sertifika sayfalarını, sayfa kurucu izini ve atıllık sinyallerini sayıyor.
Ürün sayfası sektörden sektöre nasıl değişir?
Belgenin ürüne bağlandığı yer sektöre göre değişiyor ve bazı sektörlerde bu bağ bir kural. Enerji etiketli elektronik üründe etiketteki karekod modelin EPREL sayfasına gidiyor; ürün sayfası aynı kaydı göstermeli. Yapı ürününde performans ve uygunluk beyanı sitede yayımlanabiliyor, ama değiştirilemez, insan ve makine tarafından okunur, indirilebilir ve ürün tipi koduyla bağlı olmak şartıyla. Kozmetikte ürünün AB’de yerleşik bir sorumlu kişisi var. AB tüketicisine çevrimiçi satılan her üründe de üreticinin adı ve adresi, AB dışındaysa sorumlu kişi ve uyarılar teklifin üzerinde görünüyor. Bu son kuralın ayrıntısı AB tüketicisine online satışta ürün sayfası rehberinde.
Sektör rehberi neyi ayrıca anlatır?
Her sektör rehberi aynı yedi soruyu o sektörün belgeleriyle cevaplıyor: alıcı hangi belgeyi sorar, belge sitede nasıl gösterilir, sitede ne yazılmamalı, 2026’da ne değişti, alıcı belgeyi nasıl doğrular, ürün sayfası ve makine katmanı nasıl kurulur, kısa kontrol listesi. Tablo bir giriş; bir sektörde kararı rehberin kendisi verir.
Sektörünüz tabloda yoksa genel kural geçerli: belge kaydının nasıl kurulacağı sertifikalı üretici web sitesi rehberinde, alıcının belgeyi nasıl doğrulayacağı sertifika doğrulama rehberinde.
Nasıl sınarsınız: sitenizdeki her belge için yukarıdaki tabloda sektörünüzün satırını açın ve «sitede yazılmaması gereken» sütunundaki ifadeyi kendi sitenizde aratın. Çıkan her sonuç, düzeltilecek bir satırdır.
Buradaki bilgiler hukuki görüş değildir; sektörünüzdeki güncel şartı resmî kaynaktan ve belgelendirme kuruluşunuzun kurallarından doğrulayın.
Sektörünüzün belge haritasını sitenizin bugünkü hâliyle yan yana koyalım; hangi belgenin nerede eksik ya da yanlış durduğunu yazılı olarak gösterelim.
Belgelerinizi alıcının doğrulayabileceği bir kayıt olarak gösteren bir site için B2B web sitesi belge sayfasını, ürün kapsamını ve teklif yolunu birlikte kurar ve ölçer.
SIK SORULAN SORULAR
Sektörümün belgeleri tabloda yok; ne yapmalıyım?
Tablo bu kümenin ele aldığı sektörlerin başlıca belgelerini topluyor. Belgeniz burada yoksa da kural aynı: belgenin standardını ve sürümünü, kapsamını, numarasını, veren kuruluşu ve doğrulama yerini yazın; programın kendi işaret kurallarına bakın.
TİM payları neden resmî ihracat toplamına göre değil?
TİM’in sektör tablosu ihracatçı birliklerine kayıtlı ihracatı veriyor; birlik kaydından muaf ihracat ile antrepo ve serbest bölge farkı tabloya girmiyor. Bu yüzden paylar 237,37 milyar dolarlık kayıtlı ihracatın payı; resmî toplam 273,43 milyar dolar.
Birden çok sektörde üretiyorsak sitede belgeler nasıl ayrılmalı?
Ürün grubuna göre. Her ürün sayfası kendi grubunu kapsayan belgeye bağlanır; belge sayfası belgeleri kapsamlarıyla listeler. Çok tesisli bir firmada hangi belgenin hangi tesisi kapsadığı ayrıca yazılır.