V
Varlık (Entity), arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir. Yanıt motoru
Varlık (Entity) nedir?
Varlık, arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir.
Arama motorları uzun süredir kelimelerden varlıklara geçmiş durumda. Bir sorgu artık yalnız metin eşleştirmesiyle değil, hangi varlıktan bahsettiği anlaşılarak cevaplanıyor. Yanıt motorları bu mantığı daha ileri taşıyor: bir cevap üretirken hangi kaynağın hangi konuda otorite olduğunu varlık bağlarından çıkarıyorlar.
Pratik sonucu şu: bir site, bir konuyla ilişkili bir varlık olarak tanındığında o konuda uzman sayılır.
Bir varlığın tanınması üç sorunun cevaplanmasına bağlıdır: kim, neyi bilir, neyle ilişkili. Üçü de yapılandırılmış veriyle bildirilebilir ve üçü de çoğu sitede eksiktir.
- Kimlik — ad, tür, iletişim, logo, kurucu.
- Uzmanlık — hangi konularda otorite iddiası taşıyor.
- İlişki — hangi içeriklere, hizmetlere, projelere ve dış profillere bağlı.
En sık yapılan hata, her sayfada ayrı ve birbirine bağlanmamış kimlik bildirimleri yapmaktır; bu durumda makineler on ayrı kuruluş mu, aynı kuruluşun on bildirimi mi olduğunu ayırt edemez. Doğru kalıp, kimliği bir kez tanımlayıp her yerden ona atıf vermektir.
Ve bir dürüstlük kuralı: karşılığı olmayan bir uzmanlık iddiası, sitenin geri kalanıyla çeliştiği için tersine çalışır.
Bir varlığın yalnız kendi sitesinde var olması, o varlık hakkında tek bir kaynak olması demektir — ve modeller tek kaynaklı bilgiye ihtiyatlı yaklaşır. Aynı kimliğin başka yerlerde de aynı biçimde görünmesi, bağımsız doğrulama sağlar.
Bu yüzden varlık mimarisinin son katmanı site dışında yaşar: profiller, dizin kayıtları, üçüncü taraf bahisleri. Kurulması en zor ve hızlandırılması en imkânsız katman budur.
- Kimlik — ad, tür, iletişim, logo, kurucu. Bir kez tanımlanır, her yerden atıf alır.
- Uzmanlık — hangi konularda otorite iddiası taşıyor. Karşılığı olmayan iddia yazılmaz.
- İçerik bağları — yazılar, hizmetler, projeler; hepsi kimliğe bağlı.
- Dış profiller — başka platformlardaki doğrulanabilir varlık.
- Karşılıklılık — profil de siteye geri işaret etmeli; tek yönlü bağ doğrulanamaz.
Son madde kritiktir: bildirim doğrulanabilir bir iddiadır. Makine bağlantıyı açar ve orada size geri bir işaret arar; karşılıklılık yoksa iddiayı doğrulamaz.
Bu iddianın yazıldığı yer sayfanın işaretleme katmanıdır ve pratikte JSON-LD ile taşınır.
Markanızın ChatGPT, Google AI Overviews ve Perplexity’de nasıl anıldığını ölçmemizi isterseniz GEO danışmanlığı hangi soruda, hangi motorda kaynak gösterildiğinizi kaydeder ve önkoşulları kurar.
Yanıt motoru
W
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C tarafından yayımlanan ve web içeriğinin erişilebilirliğini test edilebilir başarı ölçütleriyle tanımlayan uluslararası standarttır. Erişilebilirlik
X
x-default, hiçbir dil sürümü kullanıcının diline uymadığında gösterilecek varsayılan sayfayı bildiren özel bir hreflang değeridir. Çok dillilik
Y
Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini makinelerin anlayabileceği standart bir sözlükle etiketleyen ek katmandır. Yanıt motoru
Yazı tipi alt kümesi, bir yazı tipi dosyasının yalnız gereken karakterlerle yeniden üretilmiş hâlidir. Çok dillilik
Yeniden akış (Reflow), bir değişiklik sonrası tarayıcının sayfadaki öğelerin konum ve boyutlarını baştan hesaplamasıdır. Performans
Yerel ayar (Locale), bir kullanıcının dilini ve bölgesini birlikte tanımlayan ve biçimlendirme kurallarını belirleyen ayardır. Çok dillilik
Yerelleştirme (Localization), içeriği hedef pazarın kültürüne, alışkanlıklarına ve arama diline uyarlama işidir; çeviriden daha geniş bir çalışmadır. Çok dillilik
Yönlendirme zinciri, bir adresin son adresine tek adımda değil, birden fazla yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; örneğin eski adres önce ara bir adrese, oradan da son adrese yönlendiriliyorsa iki adımlık bir zincir vardır. Site geçişi