murattunalı.
Okuma

T

Tarama bütçesi nedir?

Tarama bütçesi, bir arama motorunun belirli bir sürede bir siteden çekmeye ayırdığı istek sayısıdır.

Bir tarayıcı sitenin tamamını her ziyaretinde çekmez; sınırlı bir bütçeyle gelir ve o bütçeyi nereye harcayacağına kendi karar verir. Küçük siteler için bu genelde sorun değildir; binlerce sayfalı sitelerde ise bütçenin nereye gittiği doğrudan görünürlüğü belirler.

Bütçeyi boşa harcayan tipik şeyler bellidir: yönlendirme zincirleri, hata veren adresler, sonsuz filtre kombinasyonları üreten sayfalar, ve aynı içeriğin farklı adreslerde tekrarı. Her biri, gerçek içeriğe gidebilecek bir isteği tüketir.

Bütçenin dağılımı sunucu loglarından okunur ve okunması gereken en değerli bilgi şudur: tarayıcı hangi sayfalara ne sıklıkla uğruyor? Sık çekilen sayfalar, motorun siteyi temsil ettiğini düşündüğü sayfalardır — ve bu liste genelde sitenin kendi öncelik listesiyle örtüşmez.

Ayrışmanın sebebi genelde iç bağlantı yapısıdır: çok bağlantı alan sayfalar sık taranır, gövdeden hiç bağlantı almayan sayfalar seyrek taranır ya da hiç taranmaz. Sitemap bir keşif kanalıdır ama öncelik sinyali taşımaz; öncelik bağlantı yapısından okunur.

Aynı mantık yapay zeka tarayıcıları için de geçerlidir ve orada etkisi daha sert: hiç çekilmeyen bir sayfa, yayında olmasına rağmen yanıt motoru için var değildir.

Bütçe sorunu küçük sitelerde nadiren gerçektir; yüzlerce sayfalık bir sitede tarayıcı zaten her şeye yetişir. Sorun binlerce sayfada, özellikle filtre ve arama kombinasyonları üreten sistemlerde başlar.

Düzeltmenin en etkili yolu, bütçeyi tüketen adresleri kaynağında engellemektir: sonsuz kombinasyon üreten parametreleri taramaya kapatmak, yönlendirme zincirlerini tek atlamaya indirmek ve hata veren adresleri temizlemek. Üçü de sitemap düzenlemekten daha çok fark yaratır.

  • Yönlendirme zincirleri — her atlama bir istek tüketir; tek atlamaya indirin.
  • Hata veren adresler — taranıp bulunamayan her sayfa boşa harcanmış bütçedir.
  • Sonsuz kombinasyonlar — filtre ve sıralama parametreleri sınırsız adres üretir.
  • Tekrarlanan içerik — aynı sayfanın farklı adreslerde erişilebilir olması.
  • Zayıf iç bağlantı — hiç bağlantı almayan sayfalar seyrek taranır ya da hiç taranmaz.

Beşinci madde en çok gözden kaçanıdır; bu sitede ölçtüğümüzde gövdeden hiç bağlantı almayan on dört sayfa bulduk. Sitemap keşif sağlar ama öncelik sinyali taşımaz; öncelik bağlantı yapısından okunur.

Markanızın ChatGPT, Google AI Overviews ve Perplexity’de nasıl anıldığını ölçmemizi isterseniz GEO danışmanlığı hangi soruda, hangi motorda kaynak gösterildiğinizi kaydeder ve önkoşulları kurar.

Yanıt motoru

TLS sertifika ömrü, bir sitenin HTTPS bağlantısını sağlayan sertifikanın düzenlendiği günden geçerliliğinin bittiği güne kadar geçen süredir. Sertifikalı üretim

Toplam sahip olma maliyeti (Total cost of ownership (TCO)), bir varlığı ya da hizmeti satın almanın ve kullanım ömrü boyunca kullanmanın bütün maliyetlerinin toplamıdır. Sertifikalı üretim

TTFB (Time to First Byte), tarayıcının isteği göndermesiyle sunucudan ilk baytı alması arasında geçen süredir. Performans

U

URL envanteri, bir sitenin arama motorlarının bildiği bütün adreslerinin — güncel sayfalar, adres varyantları ve eski adresler — tek bir listede toplanmış hâlidir; site yenileme ve taşımada yönlendirme haritası bu listeden çıkarılır. Site geçişi

Ü

Ülke alan adı (ccTLD), belirli bir ülkeye tahsis edilmiş iki harfli üst düzey alan adı uzantısıdır. Çok dillilik

V

Varlık (Entity), arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir. Yanıt motoru

W

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C tarafından yayımlanan ve web içeriğinin erişilebilirliğini test edilebilir başarı ölçütleriyle tanımlayan uluslararası standarttır. Erişilebilirlik

X

x-default, hiçbir dil sürümü kullanıcının diline uymadığında gösterilecek varsayılan sayfayı bildiren özel bir hreflang değeridir. Çok dillilik

Y

Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini makinelerin anlayabileceği standart bir sözlükle etiketleyen ek katmandır. Yanıt motoru

Yazı tipi alt kümesi, bir yazı tipi dosyasının yalnız gereken karakterlerle yeniden üretilmiş hâlidir. Çok dillilik

Yeniden akış (Reflow), bir değişiklik sonrası tarayıcının sayfadaki öğelerin konum ve boyutlarını baştan hesaplamasıdır. Performans

Yerel ayar (Locale), bir kullanıcının dilini ve bölgesini birlikte tanımlayan ve biçimlendirme kurallarını belirleyen ayardır. Çok dillilik

Yerelleştirme (Localization), içeriği hedef pazarın kültürüne, alışkanlıklarına ve arama diline uyarlama işidir; çeviriden daha geniş bir çalışmadır. Çok dillilik

Yönlendirme zinciri, bir adresin son adresine tek adımda değil, birden fazla yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; örneğin eski adres önce ara bir adrese, oradan da son adrese yönlendiriliyorsa iki adımlık bir zincir vardır. Site geçişi

KAYNAKLAR