murattunalı.
Okuma

S

Saha verisi (Field data), gerçek kullanıcıların gerçek cihazlarda ve gerçek ağlarda yaşadığı performans ölçümlerinin toplamıdır. Performans

Search Console, bir sitenin Google aramasındaki durumunu izlemeye, sorunlarını görmeye ve gidermeye yarayan, Google’ın ücretsiz sunduğu bir hizmettir. Google’da görünmek

Semantik HTML nedir?

Semantik HTML, her öğenin görünüşü için değil anlamı için seçilmesidir — başlık için başlık öğesi, düğme için düğme öğesi, liste için liste öğesi.

Semantik işaretlemenin değeri, tek bir seçimle birden fazla şeyi bedava getirmesindedir. Doğru öğe kullanıldığında rol bildirimi, klavye desteği, odaklanabilirlik ve yerleşik davranış tarayıcıdan gelir; bunların hiçbirini elle yazmanız gerekmez.

Tersi de doğrudur ve maliyeti yüksektir. Bir düğmeyi div ile taklit etmek, dört şeyi elle yeniden kurmayı gerektirir: odaklanabilirlik, klavye olayları, rol bildirimi ve basılı durum. Dördünden biri unutulduğunda bileşen bazı kullanıcılar için çalışmaz — ve genelde en az biri unutulur.

  1. Bir yere GİDEN şey bağlantıdır; bir şey YAPAN şey düğmedir. İkisi karıştırıldığında klavye davranışı da beklentiyi bozar.
  2. Görsel büyüklük için başlık düzeyi seçilmez; düzey yapıyı anlatır, boyut CSS ile ayarlanır.
  3. Kalın yazılmış bir paragraf başlık değildir; ekran okuyucunun gezinme listesinde hiç görünmez.
  4. Liste gibi görünen ama liste öğesiyle işaretlenmemiş bir yapı, kaç madde olduğunu söylemez.
  5. Tablo düzen için değil veri için kullanılır; düzen tablosu ekran okuyucuda satır sütun olarak okunur.

Semantik HTML’in faydası erişilebilirlikle sınırlı da değildir. Arama motoru tarayıcıları belge yapısını aynı işaretlemeden çıkarır ve yanıt motorları bir sayfadan pasaj alıntılarken bölüm sınırlarını başlıklardan bulur. Üç okuyucu — insan, tarayıcı ve model — aynı kaynağa bakar.

Pratik denetim yöntemi basittir: sayfanın stil dosyasını kapatın ve kalan HTML’i okuyun. Belge hâlâ anlaşılıyorsa, başlıklar başlık gibi duruyorsa ve sıra mantıklıysa semantik yapı sağlamdır. Anlaşılmıyorsa, sayfanın anlamı CSS’e gömülmüş demektir — ve CSS’i okumayan hiçbir okuyucu onu göremez.

Semantik seçimin bir de bakım tarafı var. Yerleşik öğeler tarayıcı güncellemeleriyle birlikte gelişir; yeni bir yardımcı teknoloji çıktığında onları desteklemek için hiçbir şey yapmanız gerekmez. Elle kurulmuş taklitler ise kurulduğu günün varsayımlarında donar ve zamanla ayrışır.

Pratik bir alışkanlık: yeni bir bileşen yazmadan önce HTML’de karşılığı olup olmadığına bakın. Ayrıntı açılır-kapanır bloklar, ilerleme çubukları, tarih girdileri ve iletişim kutuları için yerleşik öğeler vardır ve çoğu ekip bunları bilmediği için sıfırdan yazar.

Yerleşik bir öğe seçildiğinde tarayıcı rolü, adı ve durumu kendiliğinden üretir; o çıktı erişilebilirlik ağacı üzerinde görülebiliyor.

Sitenizin bu ölçütleri karşılayıp karşılamadığını bilmek isterseniz web erişilebilirlik denetimi her şablonu WCAG 2.2’ye göre madde madde ölçer, sorunları kaynağında düzeltir ve sonucu belgeler.

Erişilebilirlik

Sertifika kapsamı, bir belgenin hangi faaliyetleri, ürünleri ve tesisleri kapsadığını yazan, belgenin üzerindeki tanımdır. Sertifikalı üretim

Sıkıştırma, metin tabanlı kaynakların sunucudan gönderilmeden önce küçültülmesi ve tarayıcıda açılmasıdır. Performans

Site haritası (sitemap) Site haritası, bir sitedeki sayfaların adreslerini ve isteğe bağlı olarak son değişiklik tarihlerini arama motorlarına tek dosyada bildiren, çoğunlukla XML biçiminde yazılan bir dosyadır. Google’da görünmek

Soft 404, ziyaretçiye «sayfa bulunamadı» ya da boş bir içerik gösteren ama sunucudan hata kodu yerine 200 (başarılı) kodu dönen sayfadır; Google bu sayfaları hata sayfası olarak değerlendirir ve dizine eklemez. Site geçişi

Sosyal uygunluk denetimi, bir üretim tesisinde çalışma koşullarının, iş sağlığı ve güvenliğinin ve iş etiğinin bir davranış kuralları setine göre bağımsız bir denetçi tarafından incelenmesidir. Sertifikalı üretim

T

Tarama bütçesi, bir arama motorunun belirli bir sürede bir siteden çekmeye ayırdığı istek sayısıdır. Yanıt motoru

TLS sertifika ömrü, bir sitenin HTTPS bağlantısını sağlayan sertifikanın düzenlendiği günden geçerliliğinin bittiği güne kadar geçen süredir. Sertifikalı üretim

Toplam sahip olma maliyeti (Total cost of ownership (TCO)), bir varlığı ya da hizmeti satın almanın ve kullanım ömrü boyunca kullanmanın bütün maliyetlerinin toplamıdır. Sertifikalı üretim

TTFB (Time to First Byte), tarayıcının isteği göndermesiyle sunucudan ilk baytı alması arasında geçen süredir. Performans

U

URL envanteri, bir sitenin arama motorlarının bildiği bütün adreslerinin — güncel sayfalar, adres varyantları ve eski adresler — tek bir listede toplanmış hâlidir; site yenileme ve taşımada yönlendirme haritası bu listeden çıkarılır. Site geçişi

Ü

Ülke alan adı (ccTLD), belirli bir ülkeye tahsis edilmiş iki harfli üst düzey alan adı uzantısıdır. Çok dillilik

V

Varlık (Entity), arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir. Yanıt motoru

W

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C tarafından yayımlanan ve web içeriğinin erişilebilirliğini test edilebilir başarı ölçütleriyle tanımlayan uluslararası standarttır. Erişilebilirlik

X

x-default, hiçbir dil sürümü kullanıcının diline uymadığında gösterilecek varsayılan sayfayı bildiren özel bir hreflang değeridir. Çok dillilik

Y

Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini makinelerin anlayabileceği standart bir sözlükle etiketleyen ek katmandır. Yanıt motoru

Yazı tipi alt kümesi, bir yazı tipi dosyasının yalnız gereken karakterlerle yeniden üretilmiş hâlidir. Çok dillilik

Yeniden akış (Reflow), bir değişiklik sonrası tarayıcının sayfadaki öğelerin konum ve boyutlarını baştan hesaplamasıdır. Performans

Yerel ayar (Locale), bir kullanıcının dilini ve bölgesini birlikte tanımlayan ve biçimlendirme kurallarını belirleyen ayardır. Çok dillilik

Yerelleştirme (Localization), içeriği hedef pazarın kültürüne, alışkanlıklarına ve arama diline uyarlama işidir; çeviriden daha geniş bir çalışmadır. Çok dillilik

Yönlendirme zinciri, bir adresin son adresine tek adımda değil, birden fazla yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; örneğin eski adres önce ara bir adrese, oradan da son adrese yönlendiriliyorsa iki adımlık bir zincir vardır. Site geçişi

KAYNAKLAR