murattunalı.
Okuma

M

Marka bahsi, bir markanın adının bağlantı verilmeden anılmasıdır ve yanıt motorları döneminde bağlantıdan bağımsız bir görünürlük sinyalidir. Yanıt motoru

Metin genişlemesi nedir?

Metin genişlemesi, aynı içeriğin farklı dillerde farklı uzunlukta olması ve düzenin buna göre esnemek zorunda kalmasıdır.

Çok dilli tasarımın en somut teknik sorunu bu. Almanca bileşik kelime yapısı nedeniyle uzun ve bölünemeyen kelimeler üretiyor; Çince ve Japonca ise belirgin biçimde kısalıyor.

  • Almanca — belirgin biçimde uzar; bileşik kelimeler bölünemiyor.
  • Fransızca ve İspanyolca — orta düzeyde uzar.
  • Türkçe — İngilizceye yakın; ekler uzatıyor ama bileşik kelime sorunu yok.
  • Çince ve Japonca — kısalır; ama karakter yüksekliği farklı.
  • Arapça — orta düzeyde; Arapçada düzeni en çok yazı yönü etkiler.

Sorun tasarımda üç yerde görünüyor: başlıklar beklenenden fazla satıra taşıyor, düğme etiketleri kutularına sığmıyor, tablo sütunları taşıyor. Üçü de tek dilde test edilmiş bir tasarımda hiç görünmüyor.

Çözümler değişken yazı tipinin genişlik ekseninden punto küçültmeye, yumuşak bölme işaretlerinden esnek yükseklikli kutulara kadar uzanıyor. En ucuzu tasarım aşamasında alınıyor: düzeni sabit metin uzunluğuna göre kurmamak.

Bu sitede Almanca başlıklar için yazı tipinin genişlik eksenini daraltıyoruz ve değeri ölçerek seçtik: Türkçe ve Almanca başlıkları aynı kırılımda karşılaştırıp aynı satır sayısında kalan en yüksek değeri aldık.

Test etmenin en güvenilir yolu gerçek metinle çalışmak. Yer tutucu metinle yapılan bir tasarım, çeviri geldiğinde bozuluyor ve bozulma genelde yayın sonrası fark ediliyor.

Pratik bir kestirme: kaynak metni makineyle hedef dile çevirip uzunluğu ölçmek. Kalite yeterli olmayabilir ama uzunluk gerçekçi çıkıyor ve düzen testi için yeterli.

Ve bir ilke: metin uzunluğunu bir tasarım kısıtı olarak ele alın. Çevirmenden «daha kısa yaz» istemek bazen doğru ama çoğu zaman anlamı feda ediyor — düzenin esnemesi daha iyi bir çözüm.

  • Sabit yükseklikli kutu kullanmayın — metin uzadığında taşıyor.
  • Tek satır varsaymayın — başlık üçüncü dilde üç satıra çıkabiliyor.
  • Kısaltma kullanmayın — kısaltmalar dile göre değişiyor.
  • En uzun dille test edin — sığıyorsa diğerleri kesin sığıyor.
  • Yumuşak bölme işareti koyun — uzun bileşik kelimeler için.

Bir ölçüm notu: en uzun ve en kısa dilin ikisiyle birden test etmek yeterli. Aradaki tüm diller o iki uç arasında kalıyor ve ayrıca kontrol gerektirmiyor — daralma da genişleme kadar bir tasarım sorunu.

Uzun uç genellikle Almanca oluyor ve o dilin bileşik yapısı kendi başına bir tasarım sorunu; ayrıntısı Almanca metin genişlemesi başlığında.

Çok dilli sitenizin hreflang kümesini ve kanoniklerini SEO danışmanlığı kapsamında denetleriz; site hedef pazarın dilinde baştan kurulacaksa B2B web sitesi hizmeti bu iş için tasarlandı.

Çok dillilik

Mobil öncelikli dizine ekleme (Mobile-first indexing), Google’ın bir sayfayı dizine eklerken ve sıralarken sayfanın telefon tarayıcısına gösterilen sürümünü esas almasıdır. Sertifikalı üretim

N

noindex, bir sayfanın arama motoru dizinine alınmamasını isteyen ve sayfanın içindeki robots meta etiketiyle ya da sunucunun X-Robots-Tag yanıt başlığıyla verilen bir komuttur. Google’da görünmek

O

Odak tuzağı, klavye odağının bir bölgeye girip bir daha çıkamaması durumudur ve WCAG’in A seviyesinde açıkça yasaklanmıştır. Erişilebilirlik

Ö

Önbellek başlığı, bir kaynağın ne kadar süre saklanabileceğini ve nasıl doğrulanacağını tarayıcıya bildiren sunucu yanıt başlığıdır. Performans

R

Renk körlüğü, belirli renkleri birbirinden ayırt edememe durumudur ve dünya nüfusunun kayda değer bir bölümünü, özellikle erkekleri etkiler. Erişilebilirlik

S

Saha verisi (Field data), gerçek kullanıcıların gerçek cihazlarda ve gerçek ağlarda yaşadığı performans ölçümlerinin toplamıdır. Performans

Search Console, bir sitenin Google aramasındaki durumunu izlemeye, sorunlarını görmeye ve gidermeye yarayan, Google’ın ücretsiz sunduğu bir hizmettir. Google’da görünmek

Semantik HTML, her öğenin görünüşü için değil anlamı için seçilmesidir — başlık için başlık öğesi, düğme için düğme öğesi, liste için liste öğesi. Erişilebilirlik

Sertifika kapsamı, bir belgenin hangi faaliyetleri, ürünleri ve tesisleri kapsadığını yazan, belgenin üzerindeki tanımdır. Sertifikalı üretim

Sıkıştırma, metin tabanlı kaynakların sunucudan gönderilmeden önce küçültülmesi ve tarayıcıda açılmasıdır. Performans

Site haritası (sitemap) Site haritası, bir sitedeki sayfaların adreslerini ve isteğe bağlı olarak son değişiklik tarihlerini arama motorlarına tek dosyada bildiren, çoğunlukla XML biçiminde yazılan bir dosyadır. Google’da görünmek

Soft 404, ziyaretçiye «sayfa bulunamadı» ya da boş bir içerik gösteren ama sunucudan hata kodu yerine 200 (başarılı) kodu dönen sayfadır; Google bu sayfaları hata sayfası olarak değerlendirir ve dizine eklemez. Site geçişi

Sosyal uygunluk denetimi, bir üretim tesisinde çalışma koşullarının, iş sağlığı ve güvenliğinin ve iş etiğinin bir davranış kuralları setine göre bağımsız bir denetçi tarafından incelenmesidir. Sertifikalı üretim

T

Tarama bütçesi, bir arama motorunun belirli bir sürede bir siteden çekmeye ayırdığı istek sayısıdır. Yanıt motoru

TLS sertifika ömrü, bir sitenin HTTPS bağlantısını sağlayan sertifikanın düzenlendiği günden geçerliliğinin bittiği güne kadar geçen süredir. Sertifikalı üretim

Toplam sahip olma maliyeti (Total cost of ownership (TCO)), bir varlığı ya da hizmeti satın almanın ve kullanım ömrü boyunca kullanmanın bütün maliyetlerinin toplamıdır. Sertifikalı üretim

TTFB (Time to First Byte), tarayıcının isteği göndermesiyle sunucudan ilk baytı alması arasında geçen süredir. Performans

U

URL envanteri, bir sitenin arama motorlarının bildiği bütün adreslerinin — güncel sayfalar, adres varyantları ve eski adresler — tek bir listede toplanmış hâlidir; site yenileme ve taşımada yönlendirme haritası bu listeden çıkarılır. Site geçişi

Ü

Ülke alan adı (ccTLD), belirli bir ülkeye tahsis edilmiş iki harfli üst düzey alan adı uzantısıdır. Çok dillilik

V

Varlık (Entity), arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir. Yanıt motoru

W

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C tarafından yayımlanan ve web içeriğinin erişilebilirliğini test edilebilir başarı ölçütleriyle tanımlayan uluslararası standarttır. Erişilebilirlik

X

x-default, hiçbir dil sürümü kullanıcının diline uymadığında gösterilecek varsayılan sayfayı bildiren özel bir hreflang değeridir. Çok dillilik

Y

Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini makinelerin anlayabileceği standart bir sözlükle etiketleyen ek katmandır. Yanıt motoru

Yazı tipi alt kümesi, bir yazı tipi dosyasının yalnız gereken karakterlerle yeniden üretilmiş hâlidir. Çok dillilik

Yeniden akış (Reflow), bir değişiklik sonrası tarayıcının sayfadaki öğelerin konum ve boyutlarını baştan hesaplamasıdır. Performans

Yerel ayar (Locale), bir kullanıcının dilini ve bölgesini birlikte tanımlayan ve biçimlendirme kurallarını belirleyen ayardır. Çok dillilik

Yerelleştirme (Localization), içeriği hedef pazarın kültürüne, alışkanlıklarına ve arama diline uyarlama işidir; çeviriden daha geniş bir çalışmadır. Çok dillilik

Yönlendirme zinciri, bir adresin son adresine tek adımda değil, birden fazla yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; örneğin eski adres önce ara bir adrese, oradan da son adrese yönlendiriliyorsa iki adımlık bir zincir vardır. Site geçişi

KAYNAKLAR