Metin genişlemesi.
Metin genişlemesi, aynı içeriğin farklı dillerde farklı uzunlukta olması ve düzenin buna göre esnemek zorunda kalmasıdır.
Çok dilli tasarımın en somut teknik sorunu bu. Almanca bileşik kelime yapısı nedeniyle uzun ve bölünemeyen kelimeler üretiyor; Çince ve Japonca ise belirgin biçimde kısalıyor.
- Almanca — belirgin biçimde uzar; bileşik kelimeler bölünemiyor.
- Fransızca ve İspanyolca — orta düzeyde uzar.
- Türkçe — İngilizceye yakın; ekler uzatıyor ama bileşik kelime sorunu yok.
- Çince ve Japonca — kısalır; ama karakter yüksekliği farklı.
- Arapça — orta düzeyde; asıl mesele uzunluk değil yön.
Sorun tasarımda üç yerde görünüyor: başlıklar beklenenden fazla satıra taşıyor, düğme etiketleri kutularına sığmıyor, tablo sütunları taşıyor. Üçü de tek dilde test edilmiş bir tasarımda hiç görünmüyor.
Çözümler değişken yazı tipinin genişlik ekseninden punto küçültmeye, yumuşak bölme işaretlerinden esnek yükseklikli kutulara kadar uzanıyor. En ucuzu tasarım aşamasında alınıyor: düzeni sabit metin uzunluğuna göre kurmamak.
Bu sitede Almanca başlıklar için yazı tipinin genişlik ekseni daraltılıyor ve değer ölçümle seçildi — Türkçe ve Almanca başlıklar aynı kırılımda karşılaştırılıp aynı satır sayısında kalan en yüksek değer alındı.
Test etmenin en güvenilir yolu gerçek metinle çalışmak. Yer tutucu metinle yapılan bir tasarım, çeviri geldiğinde bozuluyor ve bozulma genelde yayın sonrası fark ediliyor.
Pratik bir kestirme: kaynak metni makineyle hedef dile çevirip uzunluğu ölçmek. Kalite yeterli olmayabilir ama uzunluk gerçekçi çıkıyor ve düzen testi için yeterli.
Ve bir ilke: metin uzunluğu bir içerik meselesi değil bir tasarım kısıtı. Çevirmenden «daha kısa yaz» istemek bazen doğru ama çoğu zaman anlamı feda ediyor — düzenin esnemesi daha iyi bir çözüm.
- Sabit yükseklikli kutu kullanma — metin uzadığında taşıyor.
- Tek satır varsayma — başlık üçüncü dilde üç satıra çıkabiliyor.
- Kısaltma kullanma — kısaltmalar dile göre değişiyor.
- En uzun dille test et — sığıyorsa diğerleri kesin sığıyor.
- Yumuşak bölme işareti koy — uzun bileşik kelimeler için.
Bir ölçüm notu: en uzun ve en kısa dilin ikisiyle birden test etmek yeterli. Aradaki tüm diller o iki uç arasında kalıyor ve ayrıca kontrol gerektirmiyor — daralma da genişleme kadar bir tasarım sorunu.