EN 301 549.

EN 301 549, bilgi ve iletişim teknolojisi ürün ve hizmetlerinin erişilebilirlik gereksinimlerini ve bunların nasıl sınanacağını tanımlayan, CEN, CENELEC ve ETSI’nin birlikte yayımladığı Avrupa standardıdır.

AB’deki tüketiciye hizmet sunan bir firma için web erişilebilirlik denetiminin Avrupa tarafında başvurulan standart budur. Standart yalnız web siteleriyle ilgili değil; donanımı, yazılımı, belgeleri, gerçek zamanlı iletişimi ve ürün bilgisini de kapsıyor. Bölümleri işlevsel performans ölçütleriyle başlıyor, ardından genel gereklilikler, gerçek zamanlı iki yönlü iletişim, video, donanım, web, web dışı belgeler, web dışı yazılım, ürün ve hizmetlere ilişkin bilgi ile aktarma ve acil durum hizmetlerine erişim geliyor. Her gereklilik için bir sınama yöntemi de tanımlı; standardın ilk sürümü kamu alımlarında kullanılmak üzere hazırlanmıştı.

Web bölümü (madde 9) doğrudan WCAG’e dayanır. Standardın 2025 Kasım tarihli V4.1.0 taslağı bunu açıkça yazıyor: WCAG 2.2’ye AA seviyesinde uygunluk, web maddelerinin tamamına ve WCAG’in uygunluk gerekliliklerini aynen aktaran maddeye uygunlukla eşdeğer. Yani web tarafında EN 301 549’a uymak, pratikte WCAG’in A ve AA ölçütlerini birlikte karşılamak demek; farkı A, AA ve AAA rehberinde.

• V3.2.1 (Mart 2021) — AB’nin kamu sektörü web siteleri ve mobil uygulamaları direktifi (2016/2102) için gönüllü bir uygunluk yolu olarak hazırlandı.
• V4.1.0 (taslak, Kasım 2025) — Avrupa Erişilebilirlik Yasası (Direktif 2019/882) için Komisyonun standardizasyon talebiyle hazırlandı; web, belge ve yazılım bölümleri WCAG 2.2 ile hizalandı.

Standardın hukuki etkisi Resmî Gazete’ye bağlı. Taslağın kendi önsözüne göre, standardın atfı AB Resmî Gazetesi’nde ilgili direktif altında yayımlandığında, standarda uyan ürün ya da hizmet o direktifin karşılık gelen gerekliliklerine uygun sayılır. Avrupa Erişilebilirlik Yasası’nın metni standardı adıyla anmıyor; bağ bu karine üzerinden kuruluyor. Hangi sürümün hangi direktif için atfının yayımlandığı zamanla değişir; güncel durumu resmî listeden doğrulayın.

Türk firması için pratik anlamı: AB’deki tüketiciye internetten hizmet sunuyorsanız, hazırlığın teknik ölçütü büyük olasılıkla bu standardın web bölümü olacak. Kimin kapsama girdiği Avrupa Erişilebilirlik Yasası rehberinde. Bu sitenin kendi tabanı WCAG 2.2 AA: odak halkası 2 piksel, dokunma hedefleri en az 44 piksel ve her sürüm yayından önce otomatik denetimden ve 1608 testlik süitten geçiyor.