3

302 yönlendirme (HTTP 302 Found), bir adresin içeriğinin geçici olarak başka bir adreste sunulduğunu ve eski adresin geçerliliğini koruduğunu bildiren HTTP yanıtıdır; ziyaretçi yeni adrese gider ama arama motoru eski adresi bırakmak için güçlü bir sebep almaz. Site geçişi

A

AB uygunluk beyanı (EU Declaration of Conformity (DoC)), bir ürünün kendisine uygulanan AB mevzuatının şartlarını karşıladığını üreticinin kendi sorumluluğunda beyan ettiği, üreticinin ya da yetkili temsilcisinin hazırlayıp imzaladığı belgedir. Sertifikalı üretim

AEO (Answer Engine Optimization), içeriğin bir soruya doğrudan cevap veren birim olarak seçilmesini hedefleyen optimizasyon çalışmasıdır. Yanıt motoru

AI Bakışı (AI Overviews), Google’ın arama sonuç sayfasının üstünde gösterdiği ve birden fazla kaynaktan sentezlenen yapay zeka özetidir. Yanıt motoru

Akreditasyon, bir belgelendirme kuruluşunun, laboratuvarın ya da muayene kuruluşunun belirli bir kapsamdaki işi yapmaya yetkin olduğunun bir akreditasyon kurumunca değerlendirilip onaylanmasıdır. Sertifikalı üretim

Alıntı (Citation), bir yanıt motorunun ürettiği cevapta bir kaynağı anması ve genellikle ona bağlantı vermesidir. Yanıt motoru

ARIA (Accessible Rich Internet Applications), HTML’in kendi başına ifade edemediği rol, durum ve özellik bilgilerini yardımcı teknolojilere bildirmek için kullanılan bir öznitelik kümesidir. Erişilebilirlik

B

Bağıl parlaklık, bir rengin insan gözü tarafından algılanan aydınlığını 0 ile 1 arasında ifade eden değerdir ve kontrast oranı hesabının temelidir. Erişilebilirlik

C

Canlı bölge, içeriği değiştiğinde ekran okuyucunun kullanıcıya haber vermesi gereken sayfa alanıdır. Erişilebilirlik

CLS (Cumulative Layout Shift), sayfa yüklenirken ya da kullanılırken içeriğin beklenmedik biçimde kayma miktarını ölçer ve Google 0,1’in altını iyi sayar. Performans

Core Web Vitals, Google’ın bir sayfanın gerçek kullanıcı deneyimini ölçmek için tanımladığı üç metriğin ortak adıdır. Performans

Ç

Çeviri belleği, daha önce çevrilmiş cümleleri saklayan ve aynı ya da benzer bir cümle tekrar geldiğinde öneren bir veritabanıdır. Çok dillilik

D

Dijital ürün pasaportu (Digital Product Passport (DPP)), AB’nin Ekotasarım Tüzüğü (ESPR) kapsamında her ürün grubu için ayrıca belirlenecek ürün bilgilerini elektronik olarak ürüne bağlayan kayıttır. Sertifikalı üretim

Dil etiketi (BCP 47), bir metnin hangi dilde olduğunu makinelere bildiren standart kodlama biçimidir. Çok dillilik

Dizin (arama dizini) Dizin, bir arama motorunun taradığı sayfalardan saklamaya karar verdiklerini tuttuğu ve arama sonuçlarını yalnız içinden seçtiği veritabanıdır; İngilizce kaynaklarda index olarak geçer. Google’da görünmek

Dönüşüm oranı, bir sitede istenen eylemi (teklif formu, numune talebi, satın alma) gerçekleştiren ziyaretlerin ya da etkileşimlerin, bütün ziyaretlere ya da etkileşimlere oranıdır. Sertifikalı üretim

E

Ekran okuyucu, ekrandaki içeriği sese ya da braille çıktısına çeviren ve kullanıcının klavyeyle gezinmesini sağlayan yardımcı teknolojidir. Erişilebilirlik

EN 301 549 (Accessibility requirements for ICT products and services), bilgi ve iletişim teknolojisi ürün ve hizmetlerinin erişilebilirlik gereksinimlerini ve bunların nasıl sınanacağını tanımlayan, CEN, CENELEC ve ETSI’nin birlikte yayımladığı Avrupa standardıdır. Erişilebilirlik

Erişilebilir ad, bir arayüz öğesinin yardımcı teknoloji tarafından okunan adıdır ve ekranda görünen metinden farklı olabilir. Erişilebilirlik

Erişilebilirlik ağacı, tarayıcının bir sayfadan türettiği ve yardımcı teknolojilere sunduğu yapıdır; ekran okuyucunun gördüğü sayfa budur. Erişilebilirlik

Erişilebilirlik beyanı (Accessibility statement), bir kurumun web sitesi ya da mobil uygulaması için esas aldığı erişilebilirlik standardını, uygunluk durumunu, erişilemeyen içeriği ve kullanıcının sorun bildirebileceği yolu kamuya açıkladığı metindir. Erişilebilirlik

Erişilebilirlik overlay’i (Accessibility overlay), bir web sitesine tek satırlık üçüncü taraf betikle eklenen ve sayfa yüklendikten sonra erişilebilirlik sorunlarını bir kullanıcı araç çubuğuyla ya da kodu otomatik onarmaya çalışarak örtmeyi amaçlayan yazılımdır. Erişilebilirlik

G

GEO (Generative Engine Optimization), bir sitenin üretken yapay zeka sistemlerinin ürettiği yanıtlarda kaynak olarak seçilme olasılığını artırma çalışmasıdır. Yanıt motoru

Global ACI (Global Accreditation Cooperation Inc.), akreditasyon kurumlarının uluslararası karşılıklı tanıma düzenini yürüten ve 1 Ocak 2026’da faaliyetini durduran IAF’nin yerini alan kuruluştur. Sertifikalı üretim

H

hreflang, bir sayfanın farklı dil ve bölge sürümlerini arama motorlarına bildiren işaretlemedir. Çok dillilik

I

IndexNow, bir sayfanın değiştiğini arama motorlarına anında bildiren açık bir protokoldür. Yanıt motoru

INP (Interaction to Next Paint), bir kullanıcı etkileşiminden sonra sayfanın görsel yanıt vermesine kadar geçen süredir ve Google 200 milisaniyenin altını iyi sayar. Performans

ISO/IEC 17025, deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetkinliği, tarafsızlığı ve tutarlı çalışması için şartları koyan ve laboratuvar akreditasyonunun dayandığı uluslararası standarttır. Sertifikalı üretim

İ

İşlem sertifikası (Transaction Certificate (TC)), Textile Exchange standartlarında teslim edilen belirli bir malın belgeli olduğunu gösteren, belgelendirme kuruluşunun düzenlediği belgedir. Sertifikalı üretim

J

JSON-LD (JavaScript Object Notation for Linked Data), bir sayfanın anlamını makinelerin okuyabileceği biçimde bildiren ve sayfanın görünümünü hiç değiştirmeyen yapılandırılmış veri biçimidir. Yanıt motoru

K

Kanonik adres, aynı ya da çok benzer içeriğe birden fazla adresten erişilebildiğinde hangisinin asıl sayfa olduğunu bildiren işaretlemedir. Çok dillilik

Kritik render yolu, tarayıcının bir sayfayı ekrana çizebilmek için tamamlaması gereken minimum adımlar dizisidir. Performans

L

LCP (Largest Contentful Paint), bir sayfanın görünür alandaki en büyük içerik öğesinin boyanma süresidir ve Google 2,5 saniyenin altını iyi sayar. Performans

llms.txt, bir sitenin kök dizinine konan ve dil modellerine sitenin ne olduğunu ve en önemli sayfalarının nerede olduğunu Markdown biçiminde özetleyen isteğe bağlı bir dosyadır. Yanıt motoru

M

Marka bahsi, bir markanın adının bağlantı verilmeden anılmasıdır ve yanıt motorları döneminde bağlantıdan bağımsız bir görünürlük sinyalidir. Yanıt motoru

Metin genişlemesi, aynı içeriğin farklı dillerde farklı uzunlukta olması ve düzenin buna göre esnemek zorunda kalmasıdır. Çok dillilik

Mobil öncelikli dizine ekleme (Mobile-first indexing), Google’ın bir sayfayı dizine eklerken ve sıralarken sayfanın telefon tarayıcısına gösterilen sürümünü esas almasıdır. Sertifikalı üretim

N

noindex, bir sayfanın arama motoru dizinine alınmamasını isteyen ve sayfanın içindeki robots meta etiketiyle ya da sunucunun X-Robots-Tag yanıt başlığıyla verilen bir komuttur. Google’da görünmek

O

Odak tuzağı, klavye odağının bir bölgeye girip bir daha çıkamaması durumudur ve WCAG’in A seviyesinde açıkça yasaklanmıştır. Erişilebilirlik

Ö

Önbellek başlığı, bir kaynağın ne kadar süre saklanabileceğini ve nasıl doğrulanacağını tarayıcıya bildiren sunucu yanıt başlığıdır. Performans

R

Renk körlüğü, belirli renkleri birbirinden ayırt edememe durumudur ve dünya nüfusunun kayda değer bir bölümünü, özellikle erkekleri etkiler. Erişilebilirlik

S

Saha verisi (Field data), gerçek kullanıcıların gerçek cihazlarda ve gerçek ağlarda yaşadığı performans ölçümlerinin toplamıdır. Performans

Search Console, bir sitenin Google aramasındaki durumunu izlemeye, sorunlarını görmeye ve gidermeye yarayan, Google’ın ücretsiz sunduğu bir hizmettir. Google’da görünmek

Semantik HTML, her öğenin görünüşü için değil anlamı için seçilmesidir — başlık için başlık öğesi, düğme için düğme öğesi, liste için liste öğesi. Erişilebilirlik

Sertifika kapsamı, bir belgenin hangi faaliyetleri, ürünleri ve tesisleri kapsadığını yazan, belgenin üzerindeki tanımdır. Sertifikalı üretim

Sıkıştırma, metin tabanlı kaynakların sunucudan gönderilmeden önce küçültülmesi ve tarayıcıda açılmasıdır. Performans

Site haritası (sitemap) Site haritası, bir sitedeki sayfaların adreslerini ve isteğe bağlı olarak son değişiklik tarihlerini arama motorlarına tek dosyada bildiren, çoğunlukla XML biçiminde yazılan bir dosyadır. Google’da görünmek

Soft 404, ziyaretçiye «sayfa bulunamadı» ya da boş bir içerik gösteren ama sunucudan hata kodu yerine 200 (başarılı) kodu dönen sayfadır; Google bu sayfaları hata sayfası olarak değerlendirir ve dizine eklemez. Site geçişi

Sosyal uygunluk denetimi, bir üretim tesisinde çalışma koşullarının, iş sağlığı ve güvenliğinin ve iş etiğinin bir davranış kuralları setine göre bağımsız bir denetçi tarafından incelenmesidir. Sertifikalı üretim

T

Tarama bütçesi, bir arama motorunun belirli bir sürede bir siteden çekmeye ayırdığı istek sayısıdır. Yanıt motoru

TLS sertifika ömrü, bir sitenin HTTPS bağlantısını sağlayan sertifikanın düzenlendiği günden geçerliliğinin bittiği güne kadar geçen süredir. Sertifikalı üretim

Toplam sahip olma maliyeti (Total cost of ownership (TCO)), bir varlığı ya da hizmeti satın almanın ve kullanım ömrü boyunca kullanmanın bütün maliyetlerinin toplamıdır. Sertifikalı üretim

TTFB (Time to First Byte), tarayıcının isteği göndermesiyle sunucudan ilk baytı alması arasında geçen süredir. Performans

U

URL envanteri, bir sitenin arama motorlarının bildiği bütün adreslerinin — güncel sayfalar, adres varyantları ve eski adresler — tek bir listede toplanmış hâlidir; site yenileme ve taşımada yönlendirme haritası bu listeden çıkarılır. Site geçişi

Ü

Ülke alan adı (ccTLD), belirli bir ülkeye tahsis edilmiş iki harfli üst düzey alan adı uzantısıdır. Çok dillilik

V

Varlık (Entity), arama ve yanıt motorlarının tanıdığı ayrı bir şey — bir kişi, kuruluş, yer, ürün ya da kavram — anlamına gelir. Yanıt motoru

W

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), W3C tarafından yayımlanan ve web içeriğinin erişilebilirliğini test edilebilir başarı ölçütleriyle tanımlayan uluslararası standarttır. Erişilebilirlik

X

x-default, hiçbir dil sürümü kullanıcının diline uymadığında gösterilecek varsayılan sayfayı bildiren özel bir hreflang değeridir. Çok dillilik

Y

Yapılandırılmış veri, bir sayfanın içeriğini makinelerin anlayabileceği standart bir sözlükle etiketleyen ek katmandır. Yanıt motoru

Yazı tipi alt kümesi, bir yazı tipi dosyasının yalnız gereken karakterlerle yeniden üretilmiş hâlidir. Çok dillilik

Yeniden akış (Reflow), bir değişiklik sonrası tarayıcının sayfadaki öğelerin konum ve boyutlarını baştan hesaplamasıdır. Performans

Yerel ayar (Locale), bir kullanıcının dilini ve bölgesini birlikte tanımlayan ve biçimlendirme kurallarını belirleyen ayardır. Çok dillilik

Yerelleştirme (Localization), içeriği hedef pazarın kültürüne, alışkanlıklarına ve arama diline uyarlama işidir; çeviriden daha geniş bir çalışmadır. Çok dillilik

Yönlendirme zinciri, bir adresin son adresine tek adımda değil, birden fazla yönlendirmeden geçerek ulaşmasıdır; örneğin eski adres önce ara bir adrese, oradan da son adrese yönlendiriliyorsa iki adımlık bir zincir vardır. Site geçişi